Soa-en hiv-cijfers

Twee derde van alle soa-consulten in Nederland vindt plaats bij de huisarts. Het overige deel doen de soa-poli’s (Centra Seksuele Gezondheid (CSG)) van de GGD’en. Tweemaal per jaar rapporteert het RIVM over het aantal consulten bij de GGD’en en het aantal soa’s en hiv dat daar gevonden wordt. In juni publiceert het RIVM de definitieve cijfers over het voorgaande jaar, inclusief de cijfers en schattingen van de huisartsenpraktijk.

Naast de soa-consulten bij huisarts en GGD, zijn er ook de soa-zelftesten. Deze worden niet bijgehouden door het RIVM . De Stichting Hiv Monitoring rapporteert jaarlijks in november over het vinden en behandelen van hiv-infecties. Wat zijn de huidige cijfers en welke trends zien we op de (middel) lange termijn? 

Juni 2018: steeds meer mensen doen soa-test

Het aantal mensen dat zich laat testen op een soa neemt toe. Zowel bij de centra seksuele gezondheid als bij de huisarts. Bij ruim 18 procent van de testen wordt ook daadwerkelijk een soa gevonden. Chlamydia komt het vaakst voor. De meeste soa-tests worden uitgevoerd in Amsterdam. 

In 2017 hebben ruim 150.000 mensen een soa-test laten doen bij de centra seksuele gezondheid, 5 procent meer dan in het jaar ervoor. Bij 18,4 procent van deze mensen is ook daadwerkelijk een soa vastgesteld. Dat is hetzelfde percentage als in 2016. Hiermee is er een einde gekomen aan een jarenlange stijging van het percentage positieve testen. Deze stijging werd veroorzaakt doordat er een toename was van het aantal mensen uit risicogroepen die zich lieten testen. Daardoor is de kans groter dat er een soa wordt gevonden.

Chlamydia
Chlamydia is de meest voorkomende soa. Vorig jaar hadden meer dan 20.000 bezoekers van de centra seksuele gezondheid een chlamydia-infectie (14,3 procent). Het percentage vrouwen en heteroseksuele mannen met chlamydia is voor het eerst sinds jaren stabiel. Voor homomannen ligt dat percentage al jaren op 10 procent. Ook bij huisartsen is het aandeel chlamydia stabiel.

Gonorroe
Bijna 7.000 bezoekers van de centra seksuele gezondheid hadden gonorroe, 11 procent meer dan in 2016. Deze soa komt vooral voor bij homoseksuele mannen. Ook bij huisartsen is er een toename van het aantal mensen met gonorroe: van 7.900 in 2015 naar 9.000 in 2016. Deze toename was met name onder mensen ouder dan 25 jaar.  

Syfilis
Vorig jaar kregen circa 1.200  mensen de diagnose syfilis, bijna net zoveel als in 2016. In vrijwel alle gevallen (95 procent) gaat het om homoseksuele mannen. In voorgaande jaren was er een stijging van het aantal homomannen met syfilis, maar dat heeft zich in 2017 omgezet in een lichte daling. Het aantal diagnoses onder vrouwen en heteroseksuele mannen bleef in 2017 zeer laag: respectievelijk 0,09 en 0,16 procent had de infectie.

Hiv
In 2017 kwamen ruim 1.000 nieuwe mensen met hiv bij de Nederlandse hiv-behandelcentra. Het aantal nieuwe hiv-infecties neemt langzaam af. Tweederde van de hiv-infecties wordt vastgesteld bij homoseksuele mannen.

Voor het eerst rapporteert het RIVM ook regionale verschillen tussen GGD soa-poli’s. Chlamydia wordt het meest onder jongeren gevonden en relatief het meest in onder andere de GGD-regio Groningen. Hepatitis B wordt in Nederland relatief het vaakst in Drenthe vastgesteld. Andere soa’s worden het meest gevonden bij mannen die seks hebben met mannen en relatief vaker in sommige regio’s: gonorroe in bijvoorbeeld regio IJsselland en syfilis in regio Utrecht.  Nieuwe hiv-diagnoses worden het meest gesteld in Amsterdam en Rotterdam. Bij iedere regio vraagt dit om het opnieuw toetsen van de aanpak van de betreffende GGD en gemeente aan de hand van de specifieke lokale situatie.

Afname aantal consulten huisarts

Bij de huisartsen is verbazend genoeg het aantal soa-consulten verder afgenomen. En dat terwijl door het nieuwe gerichte soa-beleid niet iedereen bij de GGD’en terecht kan en wordt terugverwezen naar de huisarts. Voor een soa-test bij de huisarts moeten mensen een beroep doen op hun eigen risico en mogelijk zien ze er daarom van af. Het kopen van online soa-testen is bovendien populair. Deze zelftesten zijn echter meestal niet betrouwbaar, zo bleek uit onderzoek van het RIVM en Soa Aids Nederland.  Lees meer 

Soa Aids Nederland vindt:

Mensen die niet meer bij de soa-poli’s terecht kunnen, lijken zich niet bij de huisarts te melden. Dát is hoogst zorgelijk. Toegang voor iedereen tot kwalitatieve goede en laagdrempelige soa-zorg komt hiermee in gevaar.

Lees het nieuwsbericht

Soa Aids Nederland vindt:

Syfilis is terug van weggeweest. Het aantal gevonden syfilis-gevallen bij CSG is met 30% gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Belangrijk is  hierop alert te zijn en de richtlijnen te volgen. Maar ook stil staan bij de juiste behandeling, goede counseling en partnerwaarschuwing zijn essentieel. 

Lees ook het artikel in Seksoa Magazine

Wat betekenen de cijfers en trends en hoe speel je daar als professional op in? Dit zijn de uitdagingen voor praktijk en beleid.

Meer informatie

Delen