Ontwikkelingen en beleid

De ontwikkelingen rondom PrEP gaan snel. Er zijn al een aantal goede stappen gemaakt, maar we zijn er nog niet. Lees wat er tot nu toe is bereikt, waar we nu staan en waar we heen willen met het gebruik van PrEP in Nederland.
 

PrEP voor iedereen

Soa Aids Nederland zet zich in om PrEP voor iedereen beschikbaar te maken en te vergoeden. Dit geldt voor zowel het medicijn als de nodige medische controles dat het gebruik van PrEP met zich meebrengt.

Vergoeding vanaf 2019

Minister Bruins van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in juli 2018 bekend gemaakt dat PrEP per 2019 vergoed wordt in het basispakket. Het medicijn wordt als proef beschikbaar gesteld aan met name mannen die seks hebben met mannen. De proef duurt vijf jaar. Daarna wordt bekeken of PrEP blijvend vergoed zal worden.

Eigen bijdrage voor PrEP
In het kader van de proef wordt wel gevraagd een eigen bijdrage van maximaal 25% te betalen. Dit zal ongeveer 12 euro per maand zijn wanneer PrEP elke dag wordt gebruikt (voor 30 pillen). Wanneer PrEP intermitterend wordt gebruikt, zijn de kosten van PrEP uiteraard lager. Gra­tis is PrEP in Neder­land alleen beschik­baar in de AMPrEP-stu­die van het H-TEAM, uit­ge­voerd door de Amster­dam­se GGD. Aan deze stu­die doen in totaal 376 homo­sek­su­e­le man­nen en trans­gen­ders mee, die zijn gese­lec­teerd op een hoog-risi­co­pro­fiel. Dit onderzoek loopt in 2018 af.

Vergoeding voor andere risicogroepen
Andere risicogroepen, zoals sekswerkers en drugsverslaafden, kunnen het middel ook vergoed krijgen. Dit loopt echter via de huisarts. PrEP was al verkrijgbaar in Nederland, maar dit was tot een paar maanden geleden erg duur. Begin dit jaar daalde de prijs van PrEP van 500 euro naar zo'n 50 euro per maand. Sommige mensen bestellen het middel op eigen initiatief in het buitenland zonder toezicht van een arts (informeel gebruik van PrEP).

PrEP via GGD

Het is de bedoeling dat PrEP straks wordt verstrekt door vijf tot zeven GGD’s, verspreid over het land. Zo kan iedere gegadigde in de risicogroep het krijgen. Bruins verwacht dat ongeveer 6500 mannen van de mogelijkheid gebruik gaan maken. De GGD vraagt gebruikers zich driemaandelijks te laten begeleiden, zodat het verloop van de proef goed kan worden gevolgd. De arts kan dan bijvoorbeeld in de gaten houden of de gebruiker het medicijn wel trouw inneemt.

Advies van de Gezondheidsraad

Precies twee jaren geleden werd PrEP al goedgekeurd als hiv-preventiepil door het Europees Medisch Agentschap. Afgelopen maart kwam de Nederlandse Gezondheidsraad tot de conclusie dat het regelen van PrEP en de daarbij horende medische zorg urgent is. De raad adviseerde in maart 2018 het Ministerie van Volksgezondheid om de PrEP-pil op te nemen in het basispakket. Aidsfonds-Soa Aids Nederland, COC, Hiv Vereniging en de Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren riepen Minister Bruins eerder op om het advies zo snel mogelijk te vertalen in een regeling.

Motivatie van Minister Bruins
De minister volgde met het besluit van juli 2018 het advies op van de Gezondheidsraad. Bruins wees er op dat het voor de hele samenleving belangrijk is dat hiv zich niet verder verspreid, omdat ook anderen dan minder gevaar lopen. Bovendien scheelt het dure behandelingen die nodig zijn voor mensen die met hiv leven. De risicodoelgroep wordt nog steeds geadviseerd om condooms te blijven gebruiken en zich periodiek op soa's te laten testen.

Standpunt Soa Aids Nederland

Louise van Deth, directeur Soa Aids Nederland is verheugd over dit besluit van minister, maar mist de urgentie om het snel te regelen:

'Wij dringen al jaren aan om PrEP in Nederland te vergoeden. PrEP is kostenbesparend omdat je met het voorkomen van nieuwe infecties de kosten van levenslange behandeling van hiv voorkomt. PrEP geeft mensen die een hoger risico op hiv lopen een extra mogelijkheid om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor hun seksuele gezondheid en die van hun partners.'

“Wat ik mis in het besluit van de Minister is de urgentie om dit snel te regelen. Hij verwacht dat PrEP-verstrekking volgend jaar van start kan gaan. Er is geen enkele reden om nog langer te wachten. Iedereen bij de GGD-en staat klaar, dus we kunnen direct na de zomer met het verstrekken van PrEP beginnen. Elke dag komen er in Nederland nog steeds 2 nieuwe hiv-infecties bij. Een substantieel deel daarvan kan voorkomen worden met PrEP. Nog verder uitstel laat mensen met een hoog risico op hiv in de kou staan."

 


Hiv in Nederland

In totaal zijn er bijna 23.000 mensen in Nederland seropositief. De infectie was vooral in de jaren '80 en '90 een fatale diagnose. Tegenwoordig kunnen hiv-remmers ervoor zorgen dat de levensverwachting van hiv-positieve personen niet lager is dan die van mensen zonder hiv. Er is geen geneesmiddel voor hiv, maar met remmers kan er echter wel voor gezorgd worden dat het virus ondetecteerbaar wordt. Hiervoor moet iemand wel zijn hele leven lang dagelijks medicatie slikken.


Overlijden als gevolg van hiv
Er vallen in Nederland ook nu nog ongeveer honderd doden per jaar als gevolg van hiv. Meestal komt dit omdat patiënten zich te laat hebben laten behandelen waardoor remmers niet meer mogen baten. Wanneer je de ziekte onbehandeld laat, schakelt het virus het menselijk immuunsysteem uit. In een vergevorderd stadium wordt dit aids genoemd. Vanwege de verzwakking van het immuunstelsel, wordt de patiënt veel vatbaarder voor andere ziektes en infecties. Soms met dodelijke afloop. Naar schatting is er een groep van ongeveer 3000 mensen in ons land die niet weet dat ze het virus dragen.
 

Landelijke werkgroep PrEPARED

PrEPARED werkt aan het wegwerken van de barrières voor een brede toepassing van PrEP in Nederland. In PrEPARED werken samen: RIVM, GGD Amsterdam, Hiv Vereniging Nederland, COC Nederland, PrEPnu, Nederlandse Vereniging van Hiv Behandelaren, Werkgroep Artsen Soa-bestrijding en Sense, NHG Huisarts Advies Groep Seksualiteit, Erasmus MC en de Universiteit van Amsterdam.
PrEPARED wordt gecoördineerd door Aids Fonds - Soa Aids Nederland.


PrEP in het buitenland

De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO), de Verenigde Naties organisatie voor aidsbestrijding (UNAIDS) en het Europees Centrum voor Infectieziektebestrijding (ECDC) adviseren om PrEP toe te voegen aan het preventiepakket voor hiv, als aanvulling op de bestaande preventie strategieën.


De volgende landen hebben PrEP breed ingezet en de vergoeding geregeld: Verenigde Staten (2012), Frankrijk (2014), Noorwegen (2016), België (2017), Schotland (2017), Portugal (2017), Nieuw Zeeland (2018)

 

Door PrEP meer soa’s?

Wordt de kans op andere soa’s vergroot door het gebruiken van PrEP? Omdat men minder of geen condooms zou gebruiken?

PrEP en publieke gezondheid

Wat is het belang van PrEP voor de publieke gezondheid? En hoe ga je als professional om met je persoonlijke normen en waarden?

Delen