Over wie hebben we het?

Mensen hebben vaardigheden nodig om informatie over gezondheid en preventie te verkrijgen, te begrijpen en toe te passen bij het nemen van beslissingen. 

Mensen die de Nederlandse taal niet goed machtig zijn, het Nederlandse zorgsysteem niet kennen, of weinig kennis hebben over het menselijk lichaam kunnen over minder gezondheidsvaardigheden beschikken. Dit kan negatieve gevolgen hebben voor gezondheid en leefstijl. Voor wie niet goed kan lezen en schrijven is de weg naar de huisarts of GGD bezaaid met hindernissen.

Er is een duidelijke samenhang tussen gezondheidsvaardigheden en een goede gezondheid.
Invloed op deze gezondheidsvaardigheden kunnen hebben:

  • Lage SES ( Sociaal Economische Status)
  • Laaggeletterdheid
  • Lichtverstandelijke beperking
  • Migratie achtergrond

Wat bedoelen we hiermee?

1. Lage Sociaal Economische Status (SES)

Voor het bepalen van de SES worden als indicatoren gebruikt: opleidingsniveau, beroepsstatus en hoogte van het inkomen. Maar ook indicatoren als: vaardigheden, capaciteiten, kennis, het sociale netwerk en de status en macht van mensen in dat netwerk. Ook gender en etniciteit kunnen invloed hebben op hoe iemands SES wordt gezien. Mensen kunnen ingedeeld worden in lage, midden en hoge SES.

Meest gebruikt is de indicator opleidingsniveau. Hoe is het met het opleidingsniveau van Nederlanders gesteld? Dit wordt door het CBS ingedeeld in 4 klassen:

  • laag (maximaal basisschool)
  • middelbaar lager (vmbo)
  • middelbaar hoger (havo, vwo, mbo) en
  • hoog (hbo, wo).

Met het begrip lage SES wordt bedoeld dat iemands hoogst behaalde opleiding maximaal de basisschool is.

2. Licht verstandelijke beperking (LVB)

Verstandelijke beperking is een naam voor een ontwikkelingsstoornis waarbij de verstandelijke vermogens zich niet met de normale snelheid ontwikkelen en meestal een gemiddeld niveau niet zullen bereiken. De persoon heeft door het cognitief tekort moeite om volledig te functioneren, in vergelijking met leeftijdgenoten. Het is niet altijd even vanzelfsprekend voor iemand met een LVB om de wereld om zich heen te begrijpen zoals iemand dat met meer cognitieve vaardigheden dit kan.

3. Laaggeletterdheid (LG)

Laaggeletterden hebben zoveel moeite met lezen en schrijven dat het hun dagelijkse functioneren belemmert. Kunnen lezen is overal nodig. Maar dat niet alleen. Wat je leest moet je ook kunnen begrijpen en toepassen. Voor wie niet goed kan lezen en schrijven is de weg naar de dokter, het ziekenhuis en de apotheek bezaaid met hindernissen.

4. Migratieachtergrond

Ook mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn, of het Nederlandse zorgsysteem niet kennen, kunnen over minder gezondheidsvaardigheden beschikken.

Kortom, professionals werkzaam binnen de seksuele gezondheidszorg, preventie maar ook bijvoorbeeld in sociale wijkteams. moeten zich voldoende rekenschap geven dat bovengenoemde factoren invloed kunnen hebben op gezondheidsvaardigheden. Het is belangrijk hiermee rekening te houden tijdens een consult seksuele gezondheid, bij een voorlichting of in een training.

Delen