Wat betekent dit voor mijn praktijk?

De n = n boodschap  ( niet meetbaar= niet overdraagbaar) wordt nu breed gedragen door wetenschappers, professionals en organisaties. 

Ook de Hiv vereniging is onlangs met deze campagne gestart om het bewustzijn hierover te vergroten.

Welke gevolgen heeft dit voor jou als professionals? Hoe communiceer je met mensen met èn zonder hiv? En welke preventieboodschap is de juiste?

Communicatie aan mensen met hiv

Het is voor veel professionals wennen om de gangbare boodschap over transmissierisico’s te wijzigingen. Maar het is belangrijk dat professionals deze n=n boodschap helder communiceren aan alle mensen met hiv. Waarom?

  • De boodschap betekent dat zij zonder angst kunnen genieten van seksualiteit en relaties. Uit onderzoek is bekend dat mensen met hiv het transmissierisico veelal overschatten en dat de angst voor overdracht een psychosociale belasting oplevert;
  • Ook betekent dit dat zij zich sterker kunnen voelen tegenover stigma. Veel negatieve reacties op mensen met hiv zijn gebaseerd op de veronderstelling dat zij een bron van infectie kunnen vormen. Dat is bij een succesvol onderdrukt virus niet langer het geval.
  • De boodschap bekrachtigt mensen met hiv dat zij een actieve bijdrage leveren aan het stoppen van de hiv-epidemie.
  • De boodschap bevordert ook de therapietrouw en stimuleert mensen met hiv extra om de medicijnen goed te nemen en zo ondetecteerbaar te blijven
  • Mensen met hiv moeten de voorwaarden kennen waaronder hiv niet langer overdraagbaar is en hoe ze om moeten gaan met de periode waarin het virus nog niet succesvol is onderdrukt.
  • Er moet juiste en eenduidige kennis gedeeld worden dat niet meetbaar virus in het bloed, partners wel beschermt tegen overdracht van hiv, maar niet tegen overdracht van andere soa’s of tegen zwangerschap. Zij moeten weten welke preventie opties hiervoor beschikbaar zijn en welke het beste bij hen (en hun partner) passen.

Communicatie aan mensen zonder hiv

Het is belangrijk dat professionals ervoor zorgen dat ook mensen die hun hiv-status niet kennen of die leven zonder hiv op de hoogte zijn van deze n=n boodschap.

In Nederland weten nog steeds te veel mensen niet dat zij hiv hebben. Voor mensen die hun hiv-status niet kennen kan de boodschap een belangrijke aanmoediging betekenen om zich te laten testen op hiv. Vroegtijdig ontdekken en behandelen verzekert niet alleen een goede levensverwachting. Het succesvol onderdrukken van het virus voorkomt ook verdere overdracht.
Voor mensen zonder hiv is het ook belangrijk op de hoogte te zijn van de nieuwe boodschap. Dat voorkomt stigma en angst voor hiv-overdracht, bij contacten met mensen met hiv. Ze moeten weten hoe om te gaan met een partner die meldt dat hiv niet meer meetbaar is in diens bloed. Ook moeten ze weten dat dit niet beschermt tegen de overdracht van andere soa’s en tegen zwangerschap, welke preventie opties hiervoor beschikbaar zijn en welke het beste bij hen (en hun partner) passen.

Preventie boodschap

In het begin van de aidsbestrijding was condoomgebruik de enige preventie optie. Inmiddels moeten professionals kunnen communiceren over alle preventie opties die voorhanden zijn.

Voor de preventie van hiv zijn inmiddels meerdere preventie opties voorhanden, zoals: condoomgebruik, vroegtijdige opsporing en tijdige behandeling, PrEP en PEP. Dat betekent in de praktijk dat transmissie van hiv ook voorkomen kan worden zonder condoomgebruik. Bijvoorbeeld door succesvolle onderdrukking van het hiv-virus, of door gebruik van PrEP.

Sommige mensen geven de voorkeur aan het inzetten van meerdere preventie opties, omdat dit hen een groter gevoel van zekerheid geeft, of omdat ze niet alleen hiv-overdracht maar ook risico’s op andere soa’s en/of zwangerschap willen voorkomen. Condooms zijn de enige preventie optie die bescherming biedt tegen hiv èn andere soa’s en zwangerschap.

Gezien de verschillen in risico’s en verschillen in voorkeuren is het belangrijk voor professionals om niet met standaard preventie boodschappen te werken, maar maatwerk te verrichten. Dat kan door met de cliënt vast te stellen welke risico’s in de praktijk spelen, welke preventie opties de voorkeur hebben en hoe die het beste kunnen worden uitgevoerd.
Hoe voer je het juiste gesprek over soa’s en seks?  Bekijk onze tools

Delen