Voorschrijven en begeleiden van PrEP?

Wil je PrEP voorschrijven, wees dan op de hoogte van de richtlijnen van deze hiv-preventiepil. Zo zijn zowel vóór als tijdens het gebruik van PrEP medische controles nodig. Geef je cliënt goede voorlichting en de begeleiding die nodig is om het gebruik van PrEP te laten slagen.

Voor wie is PrEP geschikt?

Wil je weten voor wie PrEP wel of niet geschikt is, kijk dan bij Wat is PrEP?

Wie kan PrEP voorschrijven?

PrEP (Pre-Expositie Profylaxe) is alleen verkrijgbaar op recept. De werkzame stoffen zijn de hiv-remmers Emtricitabine en Tenofovir disoproxil. Elk arts in Nederland mag PrEP voorschrijven. Daarbij moeten er wel een aantal stappen worden gevolgd volgens de multidisciplinaire PrEP-richtlijn: HIV Pre-expositie Profylaxe Richtlijn Nederland (pdf). 

Wat doe ik voordat ik PrEP voorschrijf?

Wil je PrEP voorschrijven? Denk dan aan onder andere de volgende zaken:

  • Breng in kaart of je cliënt een verhoogd risico op hiv heeft
  • Wees voldoende op de hoogte om je cliënt goed te kunnen voorlichten
  • Zorg dat je de juiste medische begeleiding biedt voorafgaand en tijdens het gebruik van PrEP
  • Bespreek de verantwoordelijkheden voor goed gebruik van PrEP met je cliënt, zoals therapietrouw en medische controles
  • Bespreek of je cliënt PrEP dagelijks of periodiek wil en kan gebruiken
  • Handel volgens de multidisciplinaire richtlijn PrEP 
  • Deel informatie over PrEP met je cliënt zoals slikschema’s (zie onder), 10 must knows over PrEP voor publiek en publieksinformatie over PEP en PrEP
  • Neem bij twijfel of vragen contact met ons of een van onze partners op (zie onderaan)


Inname bij dagelijks of periodiek gebruik

Er zijn twee innameschema’s bij het gebruik van PrEP onderzocht: dagelijks gebruik en intermitterend gebruik.

 

  1. Dagelijks gebruik: 1 maal daags 1 tablet TDF/FTC op hetzelfde tijdstip. Deze optie wordt het vaakst gebruikt. Hiermee is de patiënt bij correct gebruik altijd goed beschermd.
     
  2. Periodieke inname. Deze optie is geschikt als seks te plannen is en er minder frequente blootstelling is. Hierbij worden 2 tabletten TDF/FTC geslikt tussen de 2 en 24 uur vóór mogelijke blootstelling aan hiv. Als daadwerkelijk onbeschermde anale seks plaatsvond, wordt 24 uur na de eerste inname nogmaals 1 tablet ingenomen, en dan na 24 uur nogmaals 1 tablet. Bij meerdere dagen achtereen seks wordt elke 24 uur 1 tablet ingenomen, waarbij dit 24-uurs schema wordt aangehouden tot de patiënt na de laatste seks nog tweemaal een pil heeft ingenomen.

 

Zodra iemand die intermitterend PrEP gebruikt een dag geen PrEP meer heeft ingenomen, moet deze weer opnieuw starten. Neem bij twijfel contact met ons of een van onze partners op (zie onder).


Gebruik en kosten
De inname voor dagelijks of periodiek gebruik heeft invloed op de kosten voor het gebruiken van PrEP. Bespreek dit met je cliënt.


Slikschema’s voor PrEP
Op de website mantotman.nl vindt je voor cliënten die onder de doelgroep MSM vallen de twee slikschema’s voor PrEP visueel weergegeven.


Geeft PrEP bijwerkingen?

PrEP is een veilig middel. Ernstige bijwerkingen van PrEP zijn zeldzaam. Truvada wordt al meer dan 10 jaar voorgeschreven in combinatie met een andere hiv-remmer voor het onderdrukken van een hiv-infectie. Ernstige bijwerkingen worden zelden gezien. De volgende bijwerkingen kunnen optreden bij PrEP:

  • Ongeveer 1 op de 10 gebruikers krijgt last van milde bijwerkingen (meestal van voorbijgaande aard). Een enkele keer ontstaat een vermindering van de nierfunctie of leverfunctie, of vermindering van de botdichtheid. Meestal is dit omkeerbaar.
  • 1 op de 10 gebruikers van PrEP krijgt last van milde klachten: gastro-intestinale klachten (misselijkheid, maagklachten), hoofdpijn, gewichtsverlies.
  • Bij sommige gebruikers van PrEP kan een subklinische daling van de nierfunctie (1/200), leverfunctie of vermindering van de botdichtheid optreden (1/100). Dit is meestal omkeerbaar.


Medische controles en begeleiding bij PrEP

Goede medische begeleiding is nodig om veilig gebruik te garanderen, te voorkomen dat resistentie optreedt en om de therapietrouw te bevorderen. Patiënten die PrEP gebruiken komen vóór het starten met PrEP, 1 maand na het starten en vervolgens driemaandelijks op controle. Daarbij vindt counseling plaats ten aanzien van therapietrouw en risicoreductie. Ook worden er lab-controles verricht volgens onderstaande tabel. 

Zie voor een uitgebreid advies de multidisciplinaire PrEP-richtlijn


Formeel en informeel gebruik van PrEP

Elke arts mag en kan PrEP voorschrijven. Een groot aantal GGD’en levert inmiddels zorg rondom PrEP, maar er zijn ook huisartsen die zich hiervoor inzetten. PrEP is bij de Nederlandse apotheek alleen verkrijgbaar met een recept. Het gaat hier dan om formeel gebruik van PrEP.

Er zijn ook cliënten die PrEP-medicatie zelf uit het buitenland halen, zoals Duitsland en Thailand. Totdat in januari 2018 de prijs voor PrEP fors werd verlaagd, was dit veel goedkoper. Het gaat dan om informeel gebruik. Mogelijk vragen deze cliënten de huisarts wel om de controles uit te voeren.

Richtlijnen en factsheets

Contact en advies

Heb je vragen over het voorschrijven van PrEP? Of wil je van gedachten wisselen over dit hiv-preventiemiddel met een andere professional? Dat kan. Zo kun je ons bereiken:
 

Video: Informeel gebruik PrEP

Bespreekbaar maken en voorschrijven van PrEP bij arts en GGD

Delen