2004-2013 Wereldwijde bestrijding

2004-2013: Wereldwijde bestrijding

De wereldwijde hiv-pandemie neemt ernstige vormen aan. Nederland werkt daarom met verschillende landen samen om deze te bestrijden. Onze eigen burgers zijn onderhand laks aan het worden, zo waarschuwt de Europese Commissie: doordat goede hiv-behandeling beschikbaar is, wordt er onveiliger gevreeën. Hiv en andere soa’s nemen in Nederland toe. Dit opent het debat over testen, screenen en nieuwe preventiemiddelen.

Internationale samenwerking

In vele landen neemt de hiv-epidemie ernstige vormen aan. Een wereldwijde aanpak is nodig. De VN neemt in 2000 het voortouw door zich met de millenniumdoelen te verplichten tot het stoppen van de epidemie in 2015. Daarna volgen vele andere initiatieven. Zo wordt in 2002 het Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria opgericht. In 2004 ondertekenen EU-lidstaten een verklaring voor samenwerking in de strijd tegen hiv en aids. De Europese Commissie publiceert in 2006 de bevindingen van een Europees onderzoek naar de veranderingen in seksueel gedrag. Verder wordt er in Frankrijk vanaf 2006 internationale belasting geheven voor de strijd tegen aids. Bijna tachtig landen steunen dit initiatief en beraden zich over eigen maatregelen.

Aidsdoden in Amerika vs Afrika

Bron: Washinton post, 2001

Laksheid

Uit het onderzoek door de Europese Commissie blijkt dat Nederlanders en Britten het meest wisselen van seksuele partners. Ook kennen zij de minste angst voor hiv-besmetting. De Europese Commissie noemt het verontrustend dat in deze landen een zekere laksheid onder de bevolking lijkt te ontstaan. Het feit dat hiv en andere soa’s in Nederland toenemen, wijst inderdaad op een toename van onbeschermd contact. Uit onderzoek van het RIVM (2004) blijkt dat zowel virale soa’s, als syfilis en lymphogranuloma venereum ( LGV) toenemen. Dit geeft de indruk dat er onveiliger wordt gevreeën. Het ministerie van VWS presenteert daarom een preventieplan voor soa’s en hiv. Speerpunten zijn: meer aandacht voor preventie, een betere koppeling van preventie en curatieve zorg en het stimuleren van samenwerking in de eerste lijn rond soa’s en seksualiteit.

Zelftesten en screenings

Nu de soa’s toenemen, staan testen en screenen hoog op de agenda. Zo coördineert Soa Aids Nederland in 2008 een regionale chlamydiascreening onder jongeren. Er komen ook zelftests voor hiv en andere soa’s op de markt. Het Aids Fonds raadt gebruik van de hiv-zelftest af: de uitvoering is ingewikkeld, de uitslag kan onbetrouwbaar zijn en bovendien zijn er voldoende alternatieve testmogelijkheden. In 2007 telt Nederland naar schatting 18.500 hiv-geïnfecteerden, van wie er zo’n 6.500 niet bekend zijn met hun positieve hiv-status. Nederland loopt hiermee achter op andere Westerse landen, die een actiever testbeleid hebben en zo hiv-infecties weten te voorkomen. Dit roept de vraag op of Nederland meer routinematig op hiv zou moeten testen. Verder rijst opnieuw de vraag of hiv-infecties kunnen worden voorkomen door hiv meldingsplichtig te maken.

Genezing en preventie hiv

In 2010 wordt in Amerika de hiv-positieve ‘Mississippi baby’ geboren. De baby wordt vanaf dertig uur na de geboorte intensief behandeld met hiv-remmers. Na 29 dagen is het virus niet meer waarneembaar in het bloed, en blijft het ook weg zonder medicatie. Het lijkt erop dat de baby is genezen. In het volgende decennium zal blijken of dit daadwerkelijk het geval is. Tot zover is er maar één patiënt bewezen genezen van hiv: de Berlijnse patiënt. Ondanks dit veelbelovende nieuws, is er nog steeds geen vaccin voor hiv. Wel is er in 2009 een hoopvolle doorbraak, wanneer een experimenteel Thais vaccin het risico op een hiv-infectie met ruim 31 procent weet te verlagen. In 2012 komt er tevens een nieuwe vorm van preventie: PrEP. Amerikanen bevelen risicogroepen al aan om deze pillen, die het oplopen van een hiv-infectie voorkomen, te gebruiken. Maar is het ook iets voor Nederland?

Nieuw beleid

Sinds 2012 zijn de traditionele soa-poli’s vervangen voor Regionale Centra Seksuele Gezondheid. Deze centra richten zich op de algehele seksuele gezondheid, niet alleen soa’s. In 2012 komt er een nieuwe maatregel, waardoor bezoekers tot 25 jaar alleen nog getest worden op chlamydia (tenzij zij extra risico hebben gelopen). Pas wanneer deze test positief is, worden zij ook op andere soa’s getest. Hoewel de maatregel zorgt voor een aanzienlijke besparing van de kosten, komt het ook voor dat soa’s daardoor niet worden opgespoord. In 2011 kondigt minister Schippers van VWS aan de massamedia-campagnes, waaronder de Vrij Veilig campagne, te stoppen. Vanaf dat moment worden alleen de interventies voor jongeren via sociale media voortgezet.

Sociale media interventie 'waar bewaar je je condooms?'

Internet en sociale media

De soa-bestrijding maakt in toenemende mate gebruik van internet. Zo wordt al in 1998 de website prostitutie.nl gelanceerd. Vanaf 2004 geeft Soa Aids Nederland voorlichting aan prostituanten via het 'soa-hoekje' op het forum van hookers.nl. In 2009 lanceert staatssecretaris Bussemaker van VWS de jongerensite sense.info, waar jongeren betrouwbare informatie kunnen vinden over seksualiteit. Ook gaat de Sense chatservice van start. Jongeren kunnen daarbij via MSN vragen stellen over seksualiteit. De Vrij Veilig campagne van 2011 stimuleert jongeren op sociale media om na te denken over het ‘condoommoment’. Vanaf 2012 kunnen professionals online workshops volgen via de digitale leerweken. Het lesprogramma Lang Leve de Liefde besteedt aandacht aan het onderwerp ‘seksualiteit op internet en sociale media’. Tot slot is het voormalige tijdschrift Seksoa vanaf 2013 digitaal beschikbaar.

Delen