Oud worden met hiv in Nederland

03/02/2017

Een snelle diagnose en behandeling van hiv, stoppen met roken en een gezonde levensstijl zijn doorslaggevend voor het oud worden met hiv.

Dat blijkt onder meer uit de AGEhIV Cohortstudie van arts-onderzoekers dr. Judith Schouten en dr. Katherine Kooij van het AMC en het Amsterdam Institute voor Global Health and Development. Na zes jaar onderzoek verdedigen zij vrijdag jl. hun proefschrift over de ontwikkeling van ouderdomsziekten bij mensen die leven met hiv. Sinds 1996 is er voor de behandeling van een hiv-infectie een combinatie van drie hiv-remmers beschikbaar (combinatietherapie). Een belangrijke doorbraak want hierdoor steeg de levensverwachting van mensen met hiv aanzienlijk. Het percentage mensen met hiv van boven de 50 jaar is in Nederland toegenomen van 9% in 1995 tot 42% in 2015. Wereldwijd zijn er naar schatting meer dan 3,6 miljoen mensen met hiv ouder dan 50 jaar.
 

Vaker ouderdomsklachten

Toch valt het op dat mensen met hiv, in vergelijking met mensen zonder hiv, vaker en op jongere leeftijd algemene ouderdomsziekten ontwikkelen. Daarbij kun je denken aan hart- en vaatziekten, suikerziekte of nierproblemen. Óók als het virus door medicijnen niet langer te meten is in het bloed. Om hier meer inzicht in te krijgen is zes jaar geleden de AGEhIV Cohort studie in Amsterdam gestart. Aidsfonds is één van de financiers. Het onderzoek was prospectief, dit wil zeggen dat een groep van mensen boven de 45 jaar met dezelfde leefstijl langere tijd gevolgd werd. Die groep bestond uit 598 mensen met hiv en 550 mensen zonder hiv. De onderzoekers vergeleken daarbij het ontstaan, het voorkomen en de mogelijke risicofactoren van ouderdomsziekten. Ook verstoringen van de werking van organen werden onder de loep genomen.


Vroeg op hiv laten testen

De uitkomst van de studie bevestigt dat ouderdomsziekten vaker voorkomen bij mensen met hiv dan bij mensen zonder hiv. Verschillen zijn het meest uitgesproken bij hart- en vaataandoeningen. Daarbij spelen twee risicofactoren een belangrijke rol. Ten eerste de immuun schade die hiv veroorzaakt, zoals een laag ooit gemeten CD4 getal. Als dit getal ooit laag is geweest, is er een groter risico op hart- en vaataandoeningen. Vroege diagnose en snelle behandeling van hiv helpt bij het voorkomen van immuun schade. Ten tweede laat het onderzoek zien dat alle levensstijlfactoren die slecht zijn voor hart- en bloedvaten zoals roken, een hoge bloeddruk en hoog cholesterol het risico op hart en vaataandoeningen verhogen. ‘Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd een belangrijke doodsoorzaak, maar het belang van gezonde vaten is waarschijnlijk nog groter voor mensen met hiv, omdat hiv het proces vermoedelijk versnelt’, licht Judith Schouten toe.
 

Enorme betrokkenheid raakt

Samen met dr. Katherine Kooij verdedigde zij vrijdag jl. haar proefschrift. De onderzoekers kijken terug op ruim zes jaar onderzoek. ‘De enorme betrokkenheid van mensen met hiv bij hun aandoening heeft me echt geraakt. En daarbij de grote bereidwilligheid om mee te doen aan onderzoek. Hun indrukwekkende levensverhalen. Uit de kast komen, vrienden/partners verliezen aan een gruwelijke ziekte, zelf ziek worden. Hun optimisme en moed. Heel inspirerend en motiverend. Ik beschouw het als een voorrecht om in dit veld te mogen werken’, besluit Schouten.


Dit onderzoek onderstreept opnieuw het belang van vroeg opsporen en behandelen van hiv. Daarnaast laat het zien dat bestaande programma’s om te stoppen met roken effectief gebruikt worden. Deze kennis is relevant voor mensen die risico lopen op hiv en hulpverleners die betrokken zijn bij hiv/soa zorg. 

Delen