Terug naar overzicht

Nieuwe richtlijn (MDR) soa's voor zorgprofessionals

28/03/2019

Praktijk

Auteur(s): Auteurs: Dermatoloog H.J.C. de Vries*1, arts- microbioloog dr. A.P. van Dam**, namens de werkgroep Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Multidisciplinaire Richtlijn, Update 2018

Hoe herken ik Mycoplasma genitalium? Welke dosering gebruik ik voor het behandelen van genitale herpes infecties? Hoe vaak controleer ik patiënten met hiv en syfilis? Al deze vragen en meer worden beantwoord in de update van de multidisciplinaire richtlijn (MDR) seksueel overdraagbare aandoeningen (december 2018) en de daarbij horende samenvattingskaart MDR Soa’s. Ook de MDR SOA APP is vernieuwd en te downloaden via Apple of Google.


Richtlijn voor diagnostiek en behandeling soa’s

In deze nieuwe versie zijn de meest actuele inzichten over de in Nederland meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen verwerkt, net als de consensus handelwijze. Dit naslagwerk komt van pas voor zorgprofessionals die te maken hebben met de diagnostiek en behandeling van soa’s. De richtlijn bestaat uit drie delen:

A. Soa-gerelateerde syndromen
B. Speciale verwekkers en aandoeningen
C. Procedures

Deel A: Soa-gerelateerde syndromen

In deel A worden syndromen met bijbehorende klachten besproken:

  • urethritis
  • fluor en vaginitis
  • epididymitis
  • pelvic inflammatory disease
  • balanoposthitis
  • proctitis
  • genitale ulcera
  • inguinale lymfadenitis


Deel B: Speciale verwekkers en aandoeningen

In deel B worden de in Nederland meest voorkomende verwekkers van soa’s behandeld:

  • chlamydia trachomatis infectie inclusief lymfogranuloma venereum
  • gonorroe
  • syfilis
  • herpes genitalis
  • HPV infecties
  • anogenitale wratten en scabiës

Deze hoofdstukken kennen een vaste opbouw: beschrijving van de ziekte, diagnostiek, besmetting, desinfectie, epidemiologie, behandeling, primaire preventie en verdere maatregelen naar aanleiding van een geval. Als addendum is er een hoofdstuk gewijd aan Mycoplasma genitalium (Mg).

Deel C: Procedures

In het laatste deel komen de volgende thema’s aan bod:

  • het soa-consult,
  • soa bij mannen die seks hebben met mannen (MSM) en hoog-risicogroepen,
  • soa-screening bij (een vermoeden van) seksueel misbruik bij kinderen en partnerwaarschuwing

Dit is nieuw in de MDR Soa’s 2018:

Behandeling van genitale herpes infecties
Enkele verkeerd genoteerde doseringen zijn aangepast.

Diagnostiek bij genitale wratten
De voorgaande versie was niet duidelijk over de redenen voor aanvullende diagnostiek bij patiënten met genitale wratten, zoals het verrichten van syfilis serologie en indicaties voor inwendig onderzoek naar condylomen. Dit is verduidelijkt in de huidige versie.

Test of cure keel gonorroe
Op basis van recente data is de periode voor het verrichten van een test of cure na behandeling van keel gonorroe verkort van 3 naar 2 weken.

Nacontrole syfilis
De controleschema’s voor syfilis bij patiënten met en zonder HIV infecties was deels weggevallen in de vorige richtlijnversie. Dit is nu gecorrigeerd. Er was discussie over het al dan niet 3 maandelijks of 6 maandelijks controleren van patienten met hiv en syfilis. Besloten is om dit nacontroleschema op 3 maanden te houden.

Nacontrole neurosyfilis
De vraag rees of nacontrole middels lumbaalpunctie bij patiënten met bewezen neurosyfilis 6 en 12 maanden na behandeling moet worden gehandhaafd. In overleg met de aan de richtlijn deelnemende neurologen is besloten nacontrole middels lumbaalpunctie te laten vervallen, tenzij een adequate serologische titerdaling uitblijft, er neurologische klachten zijn, en/of als er sprake is van een CD4 getal onder de 200.

Diagnostiek en behandeling van Mycoplasma genitalium (Mg)
Vanuit vele gelederen is het verzoek gekomen om de laatste stand van zaken rondom deze betrekkelijk nieuwe SOA op te nemen. Na een uitgebreide literatuur review van de periode na de laatste richtlijn versie zijn geen nieuwe inzichten of nieuwe bewijsvoeringen aan het licht gekomen die een wijziging van het addendum uit 2018 nodig maken.

Screening en behandeling van anorectale Chlamydia trachomatis bij vrouwen
Er zijn aanwijzingen dat anorectale chlamydia infecties een rol spelen bij het in stand houden van urogenitale infecties onder vrouwen. Dit kan mogelijk klinische consequenties hebben. Er wordt op dit moment in Maastricht, Rotterdam en Amsterdam een studie gedaan naar anorectale Chlamydia trachomatis bij vrouwen, geïnitieerd vanuit de GGD Zuid Limburg (FemCURE studie). De verwachting is dat de hoofdresultaten in de loop van 2019 beschikbaar komen. Afhangend van de uitkomsten van de FemCURE studie is besloten eventuele wijzingen op te schorten.

*dermatoloog, afdeling dermatologie, Amsterdam Infection & Immunity Institute (AI&II), Amsterdam Universitaire Medische Centra, locatie AMC & SOA-polikliniek, afdeling Infectieziekten, GGD Amsterdam
**arts-microbioloog, afdeling medische microbiologie, Amsterdam Infection & Immunity Institute (AI&II), Amsterdam Universitaire Medische Centra, locatie AMC & Streeklaboratorium, afdeling Infectieziekten, GGD Amsterdam


Totstandkoming MDR
De richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV) en de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM), met financiële steun van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS), en de inbreng van 9 overige medische beroepsverenigingen wiens leden in hun dagelijkse praktijk regelmatig geconfronteerd worden met SOA; dit zijn het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), de Werkgroep Artsen Seksuele gezondheid en SOA (WASS), de Nederlandse Vereniging van HIV Behandelaren (NVHB), de Nederlandse Internisten Vereniging (NIV), het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG), de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK), de Nederlandse Vereniging voor Neurologen (NVN), de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) en de Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU). Daarnaast hadden de volgende instanties zitting in de werkgroep die zich over deze richtlijn heeft gebogen; de HIV Vereniging, het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), SOA Aids Nederland, de Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN), en de Nederlandse Vereniging Infectieziektebestrijding (NVIB).


Bronnen
Seksueel Overdraagbare Aandoeningen  Multidisciplinaire Richtlijn Update 2018: H.J.C. de Vries, A.P. van Dam, C.J. Bax, J.E.A.M. van Bergen, Y.Y. Chung, N.H. ten Dam-van Loon, J.J.E. van Everdingen, K. Geelen, H. Götz, E. Hoornenborg, A.G.W van Hulzen, S.H. Kardaun, E. Lanjouw, E. van Leeuwen, B. Meijer, J. Moorlag, T. Oomen, P. Portegies, K.D. Quint, B.J.A. Rijnders, G.I.J.G. Rours, A.A.J. van der Sande, M.A.B. van der Sande, H.J. Scherpbier, M. Schim van der Loeff, V. Sigurdsson.

Delen

Alle SekSoa Magazine artikelen zijn terug te vinden in ons archief

Bekijk archief