Terug naar overzicht

Dilemma’s bij partnerwaarschuwing

20/05/2016

Mensen
Liesbeth Vasen is sociaal verpleegkundige bij GGD Rotterdam-Rijnmond. In deze persoonlijke column beschrijft zij één van de dillema’s uit haar werkveld in Rotterdam. Hoe te handelen bij schaamte en taboes rondom soa’s en hiv in verschillende culturen? Hoe kun je op een integere manier juist handelen en partners waarschuwen? Lees haar verhaal.

Meneer Z. een biseksuele Turkse man, schrikt wanneer ik hem vertel dat de uitslag van de hiv-test niet goed is: “U bent besmet met het hiv-virus”, vertel ik. Hij wendt zijn gezicht af en zucht diep. Na enkele minuten begint hij voorzichtig vragen te stellen. “Hoe nu verder?” Ik haal iets te drinken voor hem en leg hem uit dat hij verwezen wordt naar de hiv-behandelpoli in het ziekenhuis waar hij behandeld zal worden voor deze chronische aandoening. Dankzij goede medicatie die tegenwoordig beschikbaar is, kan hij gezond blijven en gezond oud worden. Meneer Z. begrijpt dat hij de rest van zijn leven onder controle zal blijven voor zijn gezondheid en daarbij begeleiding krijgt van de verpleegkundig hiv-consulent. Leven met hiv is immers ingewikkelder dan alleen op tijd je medicatie innemen. Vaak komen er ook sociaal-maatschappelijke, emotionele en seksuele problemen bij kijken. Hetgeen zeker het geval is bij meneer Z.

“Onmogelijk dat ik dit mijn vrouw kan vertellen!”

Zo heeft hij wekelijks onbeschermd seksueel contact met zijn vrouw gehad en daarnaast ook seks met mannen. Anonieme sekscontacten op een homo-ontmoetingsplaats, waarbij hij niet altijd een condoom gebruikte. “Mijn vrouw weet dit niet, onmogelijk dat ik dit haar kan vertellen!”, roept meneer uit. Biseksualiteit wordt in Nederland maar mondjesmaat geaccepteerd, binnen de Turkse gemeenschap is het vaak een groot taboe.
Meneer ziet in dat zijn vrouw ook hiv geïnfecteerd kan zijn, maar haar waarschuwen lijkt hem een onoverkomelijk probleem. Ik stel voor om samen met zijn echtgenote naar de soapoli te komen, zodat hij haar kan inlichten waar ik als verpleegkundige bij ben. Of ik vertel het haar in zijn aanwezigheid. Deze manier van partners waarschuwen wordt duel referral genoemd, volgens het Draaiboek Partnermanagement. Meneer Z. stemt uiteindelijk met mijn voorstel in. Ik moet hem wel beloven dat zijn seksuele voorkeur niet ter sprake komt: het belang van haar gezondheid gaat voor.

Begripvol en professioneel blijven

Twee dagen later zie ik meneer met zijn vrouw op de soapoli. Zij is traditioneel gekleed en kijkt mij angstig aan. Meneer spreekt Turks met haar en wil het liefst dat ze getest wordt zonder verdere informatie over de aard en de reden van de test. Ik zeg dat ik het heel goed vind dat hij met haar is gekomen. “Maar uw vrouw heeft recht op de medische informatie die haar betreft.” Met de klemtoon op ‘medisch’, bedoelt als een signaal naar hem. Mevrouw spreekt vrijwel geen Nederlands, ik schakel de tolkentelefoon in en via de Turkse tolk lukt het om haar stap voor stap te informeren in het bijzijn van haar man. Ze praat snel, transpireert hevig en neemt haar hoofddoek af. Ik pak haar hand, meneer zit schuin achter haar, en voel heel duidelijk dat ik naar beiden toe begripvol en professioneel moet blijven. Ook in deze situatie waarbij een vrouw vanwege het seksuele gedrag – en het taboe hierop- van haar echtgenoot, een groot gezondheidsrisico heeft gelopen. Mevrouw vat het zelf samen: “Dus deze ziekte komt doordat een man buiten het huwelijk met andere vrouwen gaat?” Mijn antwoord is: “Ja”, en ik zie meneer zuchten. Het is zijn keuze om niet de waarheid te vertellen, en ook zijn voorwaarde. Maar op deze manier kan ik wel zijn partner waarschuwen en vasthouden aan de principes van het (verpleegkundig) beroepsgeheim. Toestemming van de index ( meneer Z.), is een voorwaarde om partnerwaarschuwing uit te voeren.

Meer lezen?

  • Meer weten over de barrières die migranten in Nederland ervaren om in hiv- en soa-zorg te komen en wat we hieraan kunnen doen? Kom naar de bijeenkomst in Utrecht op 26 mei aanstaande. Lees meer
  • Op de website Partnerwaarschuwing.nl is voor professionals en soa-cliënten, voor ondersteuning bij het waarschuwen van hun sekspartners;
  • Vind je het lastig om te bepalen op welke soa je etnische minderheden moet testen? Bekijk dan deze NHG beslisboom. Met dit handzame stappenplan kun je snel zien wat soa-endemische gebieden zijn en waar je etnische minderheden op moet testen.
  • Soa Aids Nederland pleit voor pro-actief hiv-testen bij migranten. Lees hier waarom en bekijk de video
  • Hoe voer ik een goed seksoa consult? Hoe ga je om met lastige vragen? Bekijk de voorlichtingsvideo’s op Soa Aids Nederland.
  • Wil je helpen om het stigma rondom leven met hiv te verminderen? Soa Aids Nederland heeft een aantal video’s gemaakt over mensen die leven met hiv. Bekijk de filmpjes hier en zet ze in als voorlichtingsmateriaal.
Delen

Alle SekSoa Magazine artikelen zijn terug te vinden in ons archief

Bekijk archief