Stichting Jippy komt met goedkope condooms

01/06/2007

‘Iedereen heeft recht op veilig vrijen tegen een redelijke prijs’

Condooms zijn, met name voor jongeren, veel te duur. Dat vindt de Stichting Jippy. Sinds vorig jaar werden door de nieuwe organisatie al twee miljoen condooms verkocht voor slechts tien cent per stuk. En dat is pas het begin, verzekert woordvoerder Roger Kiekens. ‘Wij willen ervoor zorgen dat alle aanbieders van condooms hun prijzen drastisch verlagen.’

Zakgeld De dochter van Roger Kiekens kwam twee jaar geleden bij haar ouders met het verzoek om meer zakgeld. Ze wilde de voorlichting die ze kreeg over veilig vrijen graag in de praktijk brengen, maar ze constateerde nuchter dat haar budget onvoldoende was om de daarvoor noodzakelijke condooms aan te schaffen. Voor Kiekens was dit het startpunt om zich als bezorgde ouder, samen met onder andere medewerkers van een Jongeren Informatie Punt, in deze materie te verdiepen. ‘De prijs was inderdaad fors. In cafés hangen automaten waar je voor drie euro twee condooms krijgt. Dat is onthutsend als je kijkt hoe weinig het kost om die dingen te maken.’

Ce-keurmerk Vorig jaar begon stichting Jippy zelf condooms te importeren uit China. Dat land heeft een grote reputatie als het gaat om goedkope artikelen, maar staat niet meteen bekend om de goede kwaliteit van de producten. De condooms uit China zijn echter prima, stelt Kiekens. ‘Onze condooms hebben het CE-logo, wat betekent dat ze door de Europese Unie zijn goedgekeurd. Ze komen ook uit dezelfde fabriek als andere condooms die hier op de markt zijn. Het verhaal van fabrikanten die zeggen dat de hoge prijs de topkwaliteit van hun condooms reflecteert is niet meer dan een verkooppraatje.’

Verspreiding Jippy verkoopt zijn condooms via GGD-en, scholen, Jongeren Informatiepunten en buurthuizen. Sinds een half jaar worden ze ook via gewone winkels verspreid. De grootste afnemer op dit gebied is de drogisterijketen Dirx, die de condooms zonder winstmarge verkoopt. Jippy heeft inmiddels ook automaten besteld, waar de condooms in pakjes van vijf stuks voor vijftig cent te verkrijgen zijn. Kiekens: ‘En daar houdt het niet op. We willen in de toekomst ook goedkoper glijmiddel gaan verkopen. En er is inmiddels al interesse voor onze condooms in Engeland, Frankrijk, Duitsland en België.’

Websiteonderzoek: meer gebruik bij minder kosten Volgens Kiekens speelt de prijs van condooms voor jongeren een belangrijke rol bij het al dan niet gebruiken ervan. ‘Op onze eigen website hebben we een enquête gehouden. Ruim tachtig procent van de meer dan duizend deelnemers zei dat ze eerder veilig gaan vrijen als condooms goedkoper zijn. In New York zijn ze begonnen met de verspreiding van gratis condooms. Het aantal soa dat daar voorkomt bleek vervolgens nog nooit zo laag te zijn geweest.’

Kiekens vindt dat de huidige preventie van soa en aids tekort schiet. ‘Kijk maar naar de soa-cijfers, die spreken voor zichzelf. Van een leuk gemaakt campagnefilmpje gaan jongeren echt niet veiliger vrijen. Zo’n campagne kost wel tonnen terwijl jongeren nog steeds alleen die dure condooms aan kunnen schaffen. Eigenlijk zouden condooms gratis moeten zijn. Wij hebben aan de regering een half miljoen gevraagd om vijf miljoen gratis condooms te verspreiden. De progressieve partijen waren voor, maar de VVD, die ons aanvankelijk steunde, heeft toch tegen gestemd. Dat is jammer, want we kennen de gevolgen. Ook bij ongewenste zwangerschappen zie je dat armoede altijd een rol speelt. En dus ook de prijs van condooms.’
Wat die ‘voor zichzelf sprekende’ soa-cijfers betreft werpt Filippo Zimbile van Soa Aids Nederland tegen dat het aantal testen is toegenomen en de testmethodes zijn verbeterd, waardoor er ook meer infecties worden vastgesteld.

Gevarieerder aanbod gewenst Zimbile, bij Soa Aids Nederland verantwoordelijk voor de publiekscampagnes, verwelkomt het initiatief van Jippy. ‘Het is heel goed dat er nu condooms beschikbaar zijn voor een lagere prijs. Omdat ze het CE-logo hebben kun je er ook vanuit gaan dat ze goed zijn. We juichen het ook toe dat er nu via andere kanalen, onder andere automaten op scholen, condooms verspreidt worden.’ Hij meent dat mensen wel wat over hebben voor een in diverse opzichten “passend” condoom.

‘Er zijn genoeg mensen, ook jongeren, die seks belangrijk vinden en best wat geld willen besteden aan een luxer condoom. Een standaardcondoom voldoet niet voor iedereen; het kan te strak zitten of te weinig gevoel geven. Verschillende fabrikanten, waaronder Durex, leveren dan ook condooms die extra dun zijn, met gels, ribbeltjes of smaakjes. En er zijn ook meer goedkope aanbieders bijgekomen, onder andere Kruidvat en de Hema.’

Prijs speelt geen grote rol De kritiek van Kiekens op de publiekscampagnes deelt Zimbile niet. Al geruime tijd wordt jaarlijks de effectiviteit van de campagne gemeten. Een belangrijk effect blijkt de toenemende kennis, een positievere houding en intentie tot condoomgebruik. En wat de prijs betreft:

‘De Stichting Jippy doet alsof goedkopere condooms dé oplossing is om onveilig vrijen tegen te gaan. Dat blijkt echter niet uit wetenschappelijk onderzoek dat is uitgevoerd door de Rutgers Nisso Groep. Minder dan tien procent geeft aan dat de prijs een rol speelt bij het al dan niet gebruiken van condooms. In 1999 is er een Amerikaans onderzoek gedaan waarin de conclusies van een heleboel studies bijeen zijn gebracht en daar kwam de prijs van condooms ook niet voor als determinant van onveilig vrijen. We weten dat jongeren die seks hebben met iemand die ze nog niet zo goed kennen in ruim tachtig procent van de gevallen een condoom gebruiken. Maar als ze elkaar vertrouwen, dan zijn ze eerder geneigd het zonder condoom te doen. Goedkopere condooms vind ik dus prima, maar dat moet niet ten koste gaan van de voorlichting.’
Uit het landelijke onderzoek Seks onder je 25ste, waarbij 5.000 jongeren zijn bevraagd, blijkt overigens ook bij pilgebruik de prijs geen enkele rol te spelen.

Invloed van sponsoring Kiekens onderschrijft dat voorlichting altijd nodig zal blijven. ‘Maar wij vinden ook dat iedereen het recht heeft veilig te kunnen vrijen voor een betaalbare prijs.’ En de Jippy-woord-voerder meent dat Soa Aids Nederland zich wel heel erg heeft gecommitteerd aan de (dure) marktleider Durex. ‘Kijk maar op hun site. Daar knalt Durex je meteen tegemoet.’ Dat valt als we de proef op de som nemen nogal mee. Maar in een filmpje waarin het omdoen van een condoom wordt gedemonstreerd is inderdaad wel heel nadrukkelijk te zien dat het hier om het product van Durex gaat.
Durex is inderdaad hoofdsponsor van Soa Aids Nederland, zegt Zimbile. ‘Er is een contract waarin precies staat wat ze besteden en wat onze tegenprestatie is. De grote landelijke publiekscampagne (Vrij veilig campagne, redactie) is absoluut neutraal, merkloos, zonder enige commerciële invloed. Wel zijn er daarnaast extra activiteiten, bijvoorbeeld in vakantiebussen, die buiten de reguliere campagne om worden georganiseerd. Die worden wel gesponsord. De spot die we in de zomer hebben uitgezonden met Birgit Schuurman in de hoofdrol hadden we zonder Durex bijvoorbeeld nooit kunnen maken.’ Maar dat betekent volgens Zimbile niet dat zijn organisatie de commerciële belangen van de marktleider dient. ‘Bij de promotiecondooms die we uitdelen staat de naam van de fabrikant alleen aan de binnenkant van de verpakking. En als we merknamen noemen staan er altijd meerdere fabrikanten vermeld. Dat filmpje met de condoomdemonstratie is door Durex gesponsord. De markt is nu aan het veranderen, er zijn verschillende aanbieders bijgekomen die daar over kunnen vallen. Daar zullen we in de toekomst rekening mee houden.’

Duurzame merken De Stichting Jippy is ook bezig met het ontwikkelen van een eigen lespakket voor scholen over veilig vrijen. De onvrede over de “reclame” voor Durex in het al langer bestaande lespakket “Lang Leve de Liefde” is daarvoor de reden, zegt Kiekens. Durex wordt in het pakket, samen met enkele andere fabrikanten, inderdaad specifiek genoemd. ‘Omdat jongeren zelf aangaven dat ze graag een merknaam willen weten voordat ze naar een drogist stappen, dat vinden ze gemakkelijker in plaats van te moeten vragen wel type condooms voor hen geschikt is’, stelt Jos Poelman, bij Soa Aids Nederland verantwoordelijk voor het lespakket. Hij vervolgt: ‘We noemen alle goedgekeurde merken die zich al bewezen hebben, waaronder Durex. Er komen ook condooms op de markt die na twee jaar alweer verdwenen zijn en we willen in zo’n pakket, dat enkele jaren meegaat, geen verouderde informatie hebben staan. Als er een herdruk komt zullen we vanzelfsprekend ook een merk als Jippy noemen. Overigens is Lang leve de liefde een alom gerespecteerd lespakket. Docenten en leerlingen zijn er al jarenlang zeer enthousiast over. Bovendien heeft het pakket aantoonbare positieve effecten op bijvoorbeeld condoomvaardigheden als het kopen en bij je hebben.’

Delen