Gezondheidszorg in Nederland

Hoe werkt de gezondheidzorg in Nederland? Waar en hoe kan ik me eigenlijk laten testen? Wat als ik hiv of een andere soa blijk te hebben? En als ik een tolk nodig heb?
 

Huisarts: geheimhoudingsplicht


De eerste persoon met wie je contact zoekt als je ziek bent, is de huisarts. Als je nog niet staat ingeschreven bij een huisarts kun je dit doen door een afspraak te maken bij een huisartsenpraktijk. De huisarts heeft geheimhoudingsplicht. Dit betekent dat hij of zij nooit met anderen over jouw gezondheid spreekt zonder jouw toestemming.

fiets-naar-de-dokter

Je kunt de huisarts bezoeken als je risico hebt gelopen op een soa of als je denkt dat je hiv of een andere soa hebt. De huisarts kan dan een soa-test doen of je kunt hier zelf om vragen. Als je een soa hebt kan de huisarts een behandeling voorschrijven of doorverwijzen naar een specialist. 

GGD: gratis en anoniem

Als je niet naar je huisarts wil voor een soa-test, kunnen bepaalde groepen mensen zich gratis en anoniem bij de GGD laten testen. Dit kan onder andere als jij of één van je ouders afkomstig is uit een gebied waar soa's en hiv veel voorkomen. Deze gebieden zijn:

Als één of meer van je sekspartners uit een van deze gebieden komt, kun je je ook bij de GGD laten testen. Als je een soa hebt kan de arts van de GGD een behandeling voorschrijven of doorverwijzen naar een specialist. 

Je kunt ook gratis en anoniem bij de GGD testen als:

Als je hiv hebt

 

Als uit de hiv-test blijkt dat je hiv hebt, word je doorverwezen naar een internist in een hiv-behandelcentrum in een ziekenhuis. In Nederland zijn zes en twintig ziekenhuizen en vier kinderziekenhuizen aangewezen als behandelcentrum, die zich hebben gespecialiseerd in de behandeling en zorg voor mensen met een hiv-infectie. Hier werken verpleegkundigen als verpleegkundig specialist hiv/aids ook wel hiv-consulent genoemd.


Hiv-consulent

Je komt onder behandeling bij een internist en krijgt een hiv-consulent toegewezen. De internist richt zich op het medische aspect van hiv, terwijl de hiv-consulent er vooral is voor de psychosociale begeleiding en ondersteuning. De arts en de hiv-consulent in het ziekenhuis vertellen je meer over de behandeling van hiv met hiv-remmers. Het is belangrijk om zo vroeg mogelijk met medicijnen te beginnen, zodat je immuunsysteem (gezondheid) dan zo goed mogelijk blijft. Hiv is een chronische aandoening. 

 

foto-hiv-consulent

Geheimhoudingsplichten en rechten

In Nederland zijn de rechten van patiënten wettelijk vastgelegd. Een belangrijk recht is bijvoorbeeld het recht op privacy. Dit betekent onder andere dat gegevens over jouw gezondheid niet zonder jouw toestemming met anderen mogen worden gedeeld. De arts heeft een geheimhoudingsplicht.

Als blijkt dat je hiv of een andere soa hebt, kan een arts dit dus niet zomaar aan andere mensen vertellen. Bedenk wel dat het belangrijk is seksuele partners in te lichten over de kans dat zij mogelijk ook een soa of hiv hebben. De arts of verpleegkundige kan je hierbij helpen.

 

Recht op duidelijke informatie en een tolk

Een ander recht is het recht op duidelijke informatie; informatie die jij als patiënt begrijpt. Dit geldt ook als je geen of minder goed Nederlands spreekt. In dat geval kun je zelf iemand meenemen om te vertalen, maar die persoon kent wellicht niet alle medische termen of durft niet alles te vertalen. Het kan ook zijn dat je zelf liever geen bekende bij dit gesprek wilt hebben. In de zorg heb je daarom ook altijd recht op een professionele tolk.  Deze tolk heeft ook een geheimhoudingsplicht.

Meer informatie over deze en andere rechten van patiënten:


Zorgkosten en zorgverzekering

Iedereen die in Nederland woont of werkt, is verplicht een basisverzekering te hebben. Deze basisverzekering dekt de standaardzorg en kosten van bijvoorbeeld huisarts, ziekenhuis of apotheek. Je kunt je daarnaast ook verzekeren voor aanvullende zorg die niet in de basisverzekering valt. Voor deze verzekering(en) betaal je een premie aan je zorgverzekeraar. Er geldt ook een ‘eigen risico’. Dat betekent dat je de eerste 385 euro uit het basispakket zelf moet betalen. Mensen met een laag inkomen kunnen een bijdrage krijgen in de kosten van de zorgverzekering. Die bijdrage heet zorgtoeslag.

 

Asielzoekers en mensen zonder verblijfsvergunning

Ben je asielzoeker of heb je geen verblijfsvergunning (je bent ongedocumenteerd of illegaal) dan kun je geen zorgverzekering afsluiten.

Asielzoekers kunnen voor hun zorg en een soa- of hiv-test terecht bij een Gezondheidscentrum voor Asielzoekers (GC A) of een afspraak maken met de huisarts via de GC A Praktijklijn
 

Geen verblijfsvergunning, wel recht op medisch noodzakelijke zorg

Als je zonder geldige verblijfsvergunning in Nederland woont, kun je geen zorgverzekering afsluiten. Je hebt wel recht op medisch noodzakelijke zorg, ook als je deze niet kan betalen. Je wordt eerst gevraagd de kosten zelf te betalen. Lukt dit niet, bespreek dit dan met de arts. Er kan dan een betalingsregeling getroffen worden of de zorgverlener kan een bijdrage vragen aan Zorginstituut Nederland.  

Geen verblijfsvergunning, wel hiv- of soa-test

Als je geen verblijfsvergunning hebt kun je voor een hiv- of soa-test terecht bij je huisarts, een GGD of op het spreekuur van Dokters van de Wereld in Amsterdam of Den Haag. Als je hiv of een andere soa hebt, valt de behandeling daarvan onder medisch noodzakelijk zorg.

Meer informatie over de toegang tot zorg van ongedocumenteerde personen



Tip: Rapport toegang tot hiv- en soa-zorg
 

Niet alle zorgverleners zijn goed op de hoogte over welke hiv- en soa-zorg verleend kan of moet worden aan onverzekerbare vreemdelingen in Nederland. Er is een rapport met informatie hoe toegang tot gezondheidszorg in het algemeen en de toegang tot hiv- en soa-zorg in het bijzonder geregeld zijn in Nederland. Wijs je arts of verpleegkundige op dit rapport

Delen