De soa-test
Bij een soa-test kun je op verschillende manieren worden onderzocht. Hoe het onderzoek precies gedaan wordt, is afhankelijk van de eventuele klachten en de manier waarop je hebt gevreeën. Om je goed te kunnen onderzoeken, heeft de arts voorafgaand aan het onderzoek een gesprek met je.
Urine-onderzoek
Onderzoek op gonnoroe en chlamydia kan worden gedaan aan de hand van urine. De arts bekijkt het liefst het eerste beetje van de urine. Bij een infectie zitten in dat eerste beetje urine de meeste bacterieen. Onderzoek aan de hand van urine, is op dit moment voor mannen net zo betrouwbaar als een uitstrijkje van de plasbuis. Bij vrouwen is het urineonderzoek iets minder betrouwbaar.
Vagina swab
Vrouwen kunnen voor het onderzoek op chlamydia en gonorroe bij zichzelf een vaginale swab afnemen. Dit houdt in dat een wattenstokje in de vagina wordt ingebracht, en zo door goed langs te wand te schrapen wat cellen voor onderzoek worden afgenomen.
Anale swab
Mannen en vrouwen die anale seks hebben krijgen ook vaak een wattenstokje om zelf de anus te testen. Dit gaat eigenlijk op dezelfde manier als een vaginale test. Het stokje wordt een paar centimeter in de anus geschoven, langs de wand geschraapt, waardoor cellen verkregen worden voor onderzoek.
Keelswab
Soms wordt er een keelswab afgenomen bij mannen of vrouwen die hebben gepijpt. Dit onderzoek wordt meestal door een verpleegkundige gedaan, omdat het best lastig is om bij jezelf te doen. Tijdens het onderzoek worden er wat celletjes verzameld voor onderzoek, door langs de gehemelte bogen te schrapen met een wattenstokje.
Bloedonderzoek
Er wordt tevens bloed afgenomen. Tijdens een routine onderzoek bij een soa-polikliniek wordt het bloed standaard onderzocht op aanwezigheid van syfilis, hiv en hepatitis B (tenzij je al bent ingeent tegen hepatitis B).
Lichamelijk onderzoek:
Soms is lichamelijk onderzoek nodig. Bijvoorbeeld in het geval van klachten kan het nodig zijn om ook te kijken wat er precies aan de hand is. Zo wordt er bij bijvoorbeeld afscheidingsklachten vaak gekeken naar de kleur van de afscheiding. Of er ook opgezwollen klieren zijn in de liezen etc. Soms wordt een speculum (eendebek) of proctoscoop gebruikt om de vagina of anus van binnen te onderzoeken. Bijvoorbeeld op aanwezigheid van inwendige wratjes of zweertjes. Soms worden er ook testjes afgenomen tijdens het onderzoek. Afscheiding kan bijvoorbeeld met een wattenstokje worden afgenomen en worden opgestuurd voor laboratorium onderzoek of worden bekeken onder de microscoop.
NB Vroeger werd soa onderzoek nog wel eens gedaan door met een wattenstokje in het bovenste stukje van de plasbuis te gaan. Gelukkig is dit onderzoek (dat soms wat gevoelig kan zijn) zelden nodig. Meestal kan de diagnose ook door een vaginale swab of door urine onderzoek gesteld worden.
Herpes genitalis en genitale wratten zijn duidelijk aantoonbaar als de ziekte actief is, dus als er blaasjes/erosies of wratten op of rond de geslachtsdelen zitten. De verpleegkundige of arts kan de diagnose stellen door de wratten of blaasjes/erosies goed te bekijken. Als er sprake is van blaasjes of erosies op of rond de geslachtsdelen, kan de arts daaruit materiaal afnemen, om door laboratorium onderzoek na te gaan of je inderdaad herpes hebt, en zo ja, om welk type virus het gaat.
