PEP en PrEP tegen hiv

PEP en PrEP zijn medicijnen (hiv-remmers) die voorkomen dat je hiv krijgt. PEP neem je kort nádat je onveilige seks hebt gehad met risico op hiv. PrEP neem je juist vooraf om risico op hiv uit te sluiten. In Nederland is PrEP nog niet voor iedereen beschikbaar. Condooms blijven het makkelijkste en goedkoopste middel om soa’s en hiv-infecties te voorkomen.

Wat is PEP? Je slikt het nadat je seks hebt gehad

PEP staat voor Post Expositie Profylaxe: preventieve medicijnen achteraf. Wanneer je risico hebt gelopen op een hiv-infectie kun je achteraf een PEP-kuur krijgen om te voorkomen dat je hiv-positief wordt. Bijvoorbeeld:

  • als je zonder condoom seks hebt gehad met iemand van wie je niet weet of hij hiv heeft
  • als tijdens de seks je condoom is gescheurd

Voor wie is PEP?

PEP is er voor mensen die daadwerkelijk risico hebben gelopen op een hiv-infectie. Bijvoorbeeld door onbeschermde seks of het prikken met een niet-schone injectienaald (prikaccident in de zorg of drugsgebruik).

Niet iedereen heeft PEP nodig. Het is afhankelijk van welk risico je gelopen hebt. Is het bijvoorbeeld bekend of de naald waaraan je je geprikt hebt gebruikt is door iemand die hiv-positief is? Is de partner met wie je seks gehad hebt hiv-positief? Is de sekspartner onbekend? Als de partner onbekend is, hangt het gelopen risico bijvoorbeeld af van de groep waartoe hij of zij behoort. Bij sekscontact is het belangrijk welke techniek je gebruikt hebt. Bijvoorbeeld onbeschermd passief anaal contact (anaal geneukt worden) is risicovoller dan onbeschermd actief anaal contact (anaal neuken). 

Hoe gebruik je PEP?

PEP bestaat uit een complete kuur met hiv-remmers van vier weken. Het is belangrijk dat je er zo snel mogelijk mee begint na het risicomoment. Het liefst binnen twee uur, maar in elk geval binnen 72 uur na de seks.

Waar kun je PEP krijgen?

Voor een PEP-kuur kun je tijdens kantooruren terecht bij de dichtstbijzijnde GGD. Buiten kantoortijden kun je terecht bij de Spoedeisende Hulp van de meeste grote ziekenhuizen. Bel vooraf om te kijken of je er voor PEP terecht kunt.

 

Wat is PrEP? Je slikt het voordat je seks hebt

PrEP betekent Pre Expositie Profylaxe: preventieve medicijnen vooraf. PrEP voorkomt de kans dat je hiv oploopt. Je neemt dan elke dag één pil van het medicijn Truvada dat hiv-remmers bevat. Je kunt de pillen ook alleen innemen rond de momenten dat je seks hebt. PrEP zorgt ervoor dat hiv niet in je afweersysteem terechtkomt. PrEP is een stuk minder heftig dan een PEP-kuur achteraf. Vergelijk het met de pil tegenover de morning-afterpil.
 

Hoe gebruik je PrEP

Studies laten zien dat PrEP erg effectief is. Voorwaarde voor succesvol PrEP-gebruik is wel dat je het medicijn precies volgens voorschrift en onder medisch toezicht inneemt.
 

Voor wie is PrEP?

Uit onderzoek weten we dat in Nederland hiv het meeste voorkomt bij:

  • mannen die (ook) seks hebben met mannen
  • migranten uit landen waar hiv veel voorkomt

Voor deze groepen zou PrEP als extra bescherming een grote aanwinst betekenen. Vooral voor diegenen die zich niet op een andere manier goed tegen hiv kunnen beschermen.

Sinds september 2016 bestaat er in Nederland een richtlijn PrEP (pdf) die uitlegt voor wie PrEP geschikt is, wat er voor aanvullende zorg nodig is voor mensen die PrEP gebruiken en wat voor slikschema’s mogelijk zijn. De richtlijn is gemaakt onder leiding van de Nederlandse Vereniging van HIV Behandelaren.
 

Waar kun je PrEP krijgen?

PrEP is in Nederland sinds juli 2016 formeel beschikbaar, maar de zorgverzekering vergoedt het niet. Sinds juni 2015 loopt bij de Amsterdamse GGD een studie naar hoe PrEP voor homo-hiv-preventie gebruikt kan worden. De actiegroep PrEPnu is een petitie gestart om de overheid te bewegen PrEP snel beschikbaar te stellen voor iedereen die risico loopt op hiv.

Delen