Soa-testen voor transgenders

Ben je transgender en wil je je op soa's of hiv laten testen? Zorg er dan voor dat je volledig en op de juiste manier getest wordt.

Wat is transgender?

Transgender is een paraplubegrip voor mensen die zich niet identificeren met het geslacht dat zij bij hun geboorte hebben gekregen.

  • Niet iedereen die als man of vrouw geboren is, voelt en ziet zichzelf ook zo. Sommige mensen voelen zich deels man én vrouw.
  • Sommige transgenders identificeren zich buiten de hokjes man/vrouw om.
  • Mensen die zich wel identificeren met hun geboortegeslacht worden cisgender genoemd.

Testen op hiv en soa’s voor transgenders

Om verschillende redenen lopen transgenders meer risico op soa’s en hiv. 

  • Geslachtsveranderende operaties kunnen je lichaam meer kwetsbaar maken voor de overdracht van hiv en andere soa’s.
  • Onbeschermde seks komt vaker voor, bijvoorbeeld door een minder sterke onderhandelingspositie rondom condoomgebruik. Sommige transgenders proberen afwijzing door sekspartners te voorkomen en laten daarom condooms weg. 
  • Door hormoonbehandeling kun je minder of niet vruchtbaar zijn. Dit neemt voor sommige de aanleiding weg om  ter voorkoming van zwangerschap condooms te gebruiken. Seks zonder condoom betekent een risico op soa’s en hiv.
  • Hormoonbehandeling kan er bij transmannen voor zorgen dat de vagina minder vochtig wordt tijdens seks. Dit verhoogt de kans op beschadigingen van de vaginawand, wat weer een ingang is voor soa’s en hiv.

Waar testen? 

Bij je huisarts, net zoals iedereen:
 

  • Niet alle huisartsen weten evenveel van transgenders.
  • Als je je in transitie bent gegaan en lichamelijke operaties hebt gehad, kan dit nieuw zijn voor je huisarts.
  • Kies daarom een huisarts met wie je openlijk en gemakkelijk kunt praten over seksualiteit en je eventuele transitieverleden.

Bij de GGD:

Het is onder andere afhankelijk van je sekspartners of je je gratis bij de GGD kunt laten testen. Heb je bijvoorbeeld seks met homo- of biseksuele (cis)mannen of ben je sekswerker? Dan kom je in aanmerking voor een gratis test bij de GGD. Laat je testen op de vijf belangrijkste soa's:  hiv, gonorroe, chlamydia, syfilis en hepatitis B.  

Hoe gaat een soa-test?

Plastest versus uitstrijkje

Voor testen op gonorroe en chlamydia zijn er twee opties: een urinetest en een uitstrijkje (swab). Voor het aantonen van soa's in de penis is de urinetest het standaardaanbod. Voor het aantonen van soa's in de vagina is de swab nauwkeuriger en betrouwbaarder dan een plastest.
 

  • Heb je als transman een vagina? Geef dit dan aan bij de arts of verpleegkundige. Zorg ervoor dat je een uitstrijkje (vaginale swab) krijgt in plaats van een urinetest. In de meeste gevallen neem je deze swab zelf af.
  • Ben je een transvrouw en heb je een neo-vagina die gemaakt is van darmwand? Dan kunnen soa’s en hiv ook via dit slijmvlies overgedragen worden. Je kunt zelf het uitstrijkje van je neo-vagina maken als je dat prettig vindt. Heb je een penis, dan volstaat een plastest in de meeste gevallen.
  • Heb je anale seks, seks tegen betaling of (anale) seks met homomannen? Laat je dan ook anaal testen op chlamydia en gonorroe.
     

Voor transmannen is het daarnaast belangrijk dat zij zich laten screenen op baarmoederhalskanker. Screening op baarmoederhalskanker wordt om de vijf jaar, tussen de leeftijd van 30 en 60 jaar aanbevolen.
 

Meer informatie voor transgenders