In Nederland is de afgelopen 25 jaar de Vrij Veilig Campagne bijna jaarlijks ingezet om veilig vrijen en condoomgebruik te promoten. De boodschap is steeds weer aangepast aan de veranderende tijdgeest en nieuwe generaties. De vorm gaat echter veranderen. De spotjes van de Vrij Veilig Campagne zijn deze maand voor het laatst op radio en televisie te zien en te horen. Samen met het Ministerie van VWS bekijkt Soa Aids Nederland hoe jongeren in de toekomst met andere middelen bereikt kunnen worden.
25 jaar Vrij Veilig Campagnes
Bij de allereerste Vrij Veilig Campagne (Bloemetje-Bijtje, 1987) moest het algemeen publiek nog uitgelegd worden wat ‘aids' was en wat je kon doen om dat te voorkomen. De jaren daarop is aan de kennis omtrent veilig vrijen gewerkt (Smoezencampagne, 1989/1990) en later aan houding en vaardigheden (‘ik vrij veilig, of ik vrij niet', sinds 1991). De consequenties van een soa werden onder de aandacht gebracht via campagnes als Wie laat zich dan ook naaien zonder een condoom (2004/2005). Testen werd gestimuleerd via campagnes als Verneuk je nieuwe relatie niet met een oude soa (2006/2007) en Frank and Sally (2008/2009). De campagne van dit jaar, Begin over condooms voordat je broek uitgaat, gaat over communicatie rond condoomgebruik.
Meer dan Radio en Televisie alleen
TV en radio vormden de basis, maar werden sinds jaren aangevuld met innovatieve online toepassingen zoals chat robots, adviezen op maat en dialogen via social media. De structurele samenwerking met de GGD's zorgde jaarlijks voor talrijke voorlichtingsactiviteiten bij jongeren in de buurt.
Van 'folder bij de bibliotheek' naar 'co-creatie'
Werden de Vrij Veilig spots in de beginjaren nog afgesloten met de tekst 'haal de folder bij de bibliotheek', in de huidige campagne wordt zelfs al geen website meer genoemd. Jongeren worden opgeroepen om Sense.info te googlen, omdat dit beter aansluit bij de manier waarop zij tegenwoordig hun informatie zoeken. De Vrij Veilig Campagne heeft overigens altijd voorop gelopen in innovatieve communicatie met jongeren. Zo is de campagne van 2011 ‘Begin over condooms voordat je broek uitgaat' ontstaan via 'co-creatie'. Tienduizenden jongeren hadden via sociale media inspraak op de campagne. Zo werd de omstreden uitspraak 'ik ga niet zonder hoesje in jouw poesje' bedacht door jongeren zelf.
Belang van Vrij Veilig Campagnes
Vrij Veilig Campagnes zijn belangrijk om kennis en intentie te beïnvloeden. Dankzij deze campagnes weten vrijwel alle Nederlandse jongeren wat 'soa' zijn en wat je kunt doen om deze te voorkomen. Ruim 80% van de Nederlandse jongeren is van plan om een condoom te gebruiken bij een volgende partner. Het aantal jongeren dat van plan is eerst een soa-test te doen alvorens met condoomgebruik te stoppen is, dankzij de campagnes van 2008/2009, gestegen van 50% tot maar liefst 74%.