Registratieplicht voor prostituees stuit steeds meer op bezwaar
De registratie van prostituees stuit nu ook op bezwaren in de Tweede Kamer, bleek gisteren tijdens de behandeling van de nieuwe prostitutiewet. Soa Aids Nederland en het Aids Fonds voeren al twee jaar actie tegen de zogenoemde peespas. Zij vrezen voor de veiligheid van sekswerkers en een vlucht in de illegale prostitutie waardoor veel sekswerkers onbereikbaar worden voor hulpverlenende instanties. De Raad van State oordeelde eerder al dat de wet veel extra werk oplevert voor gemeenten terwijl de bestrijding van mensenhandel er geen baat bij heeft.
Soa Aids Nederland en het Aids Fonds zijn blij dat het wetsvoorstel regulering prostitutie nu ook voor twijfel zorgt in de Tweede Kamer. Maar zij kunnen pas opgelucht adem halen als ook het kabinet inziet dat de registratieplicht van sekswerkers voorbij gaat aan de complexiteit van het losweken van slachtoffers van mensenhandel. Soa Aids Nederland en het Aids Fonds geloven dat je alleen mensenhandel kunt bestrijden met een samenwerking tussen alle verantwoordelijke, hulpverlenende en handhavende organisaties. In deze keten zijn alle partijen alert op signalen die duiden op mensenhandel en uitbuiting en spelen zij die signalen aan elkaar door. Hierop wordt dan meteen actie ondernomen.
Wat betekent het wetsvoorstel op papier?
Prostituees moeten zich op het gemeentehuis komen registreren om een legale status te krijgen. Zij krijgen deze status in de vorm van een persoonlijke pas met herkenbare pasfoto en registratienummer, dat is gekoppeld aan al hun persoonlijke gegevens. In één enkel contactmoment moet een gemeenteambtenaar bepalen of een prostituee wel of niet een slachtoffer is van mensenhandel. Vermeende slachtoffers krijgen een aantekening in het registratiesysteem. Klanten van prostituees moeten om de werkpas vragen, want als zij met een niet geregistreerde prostituee te maken hebben, riskeren zij een boete.
Soa Aids Nederland en het Aidsfonds menen dat dit voorstel een averechts effect zal hebben op de veiligheid van sekswerkers. Nogmaals de bezwaren op een rijtje:
Mensenhandel. Het is voor een gemeenteambtenaar niet te doen om in één enkel contactmoment te bepalen of iemand wordt uitgebuit. Hiervoor is een langdurige vertrouwensrelatie nodig. Zo kan het gebeuren dat slachtoffers van mensenhandel een legale status krijgen zonder ‘slachtoffer-aantekening'. Maar ook als iemand wel zo'n aantekening krijgt, biedt de wet geen garantie dat het vermeende slachtoffer een helpende hand krijgt.
Verslechtering positie. Het al bestaande stigma op prostitutie zal groter worden door verlies van anonimiteit en het strafbaar stellen van ongeregistreerde prostitutie. Een grotere groep prostituees zal de illegaliteit ingaan en uit vrees voor sancties niet meer aankloppen bij hulpverlenende instanties, zoals bij een GGD voor een soa-controle. Of zij durven geen aangifte meer te doen als zij met geweld te maken hebben gehad. Dit heeft negatieve gevolgen voor het welzijn van prostituees en op grotere schaal voor de volksgezondheid.
Bescherming persoonsgegevens. Registratie van bijzondere persoonsgegevens, waaronder iemands seksuele leven, is in strijd met de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP). Daarnaast is onduidelijk hoe lang de gegevens bewaard zullen blijven. Doordat de Wet Politiegegevens ook van toepassing zal zijn op het prostitutieregister, zullen gegevens voor langere tijd worden vastgelegd en kunnen deze worden uitgewisseld met derden, zoals buitenlandse opsporingsdiensten. In landen waar prostitutie verboden is kunnen sekswerkers worden geweigerd of zelfs worden vervolgd als zij bijvoorbeeld terugkeren naar hun land van herkomst.
Boete klanten. De boete die klanten kunnen krijgen voor seksueel contact met niet geregistreerde prostituees, levert vooral problemen op. Ervaring uit andere landen leert dat het voor de politie lastig is om in te grijpen. Want hoe weet je of er sprake is van seksueel contact tussen een prostituee en een klant? Daarnaast krijgt de klant een rol als wetshandhaver. Dat is niet verstandig. Een klant kan een prostituee zonder pas nog beter onder druk zetten: "Als jij deze seksuele handeling niet wilt doen, ga ik je aangeven". En hoe kan een klant weten of een pas vals is of niet?
