Onderzoek naar gel met toegevoegd hiv-remmer laat bemoedigend resultaat zien

Het wetenschappelijk tijdschrift Science publiceerde de bevindingen als eerste en op de Internationale Aids Conferentie in Wenen werd op 20 juli 2010 door de onderzoekers een toelichting gegeven: het toevoegen van een hiv-remmer aan zogenaamde ‘microbiciden’ zorgt ervoor dat er minder hiv wordt overgedragen. Microbiciden zijn middelen die vaginaal of rectaal aangebracht worden met het doel om hiv-transmissie te voorkomen.

39 tot 50% minder infecties
Ongeveer 900 seksueel actieve en hiv-negatieve vrouwen deden mee aan een onderzoek in KwaZulu Natal, een provincie in Zuid-Afrika die hard door hiv getroffen wordt. De helft van de vrouwen gebruikte gedurende 30 maanden een gel met de hiv-remmer Tenofovir. De andere helft kreeg een gel met een placebo. Na 12 maanden met regelmatig seksueel contact vond bij de groep vrouwen die de gel met hiv-remmers kregen 50% minder hiv-infecties plaats dan bij de vrouwen die een placebo kregen. Na 30 maanden zakt dit getal naar 39%. Een van de verklaringen hiervoor is dat het moeilijk is om de therapie vol te houden. De deelnemers moesten twee keer, namelijk voor de seks en na de seks, de vaginale gel inbrengen. Daar mocht niet meer dan 12 uur tussen zitten. Overigens werden alle deelnemers bij elk maandelijks bezoek aan de kliniek goed voorgelicht over veilig vrijen, volgens de ethische regels van wetenschappelijk onderzoek. Met andere woorden: zowel de placebo-groep als de groep die de gel met de hiv remmer kregen, werd verteld dat ze zich optimaal tegen hiv kunnen beschermen door condooms te gebruiken.

Het internationale streven is een microbicide te ontwikkelen die de kans op hiv-overdracht met 80% verkleint. Met 39-50% reductie zijn we er dus nog niet, maar het laat wel zien dat het zin heeft om hiv-remmers aan microbiciden toe te voegen. Tot nu toe waren alleen maar microbiciden getest met natuurlijke producten, bijvoorbeeld zeewier, als ingrediënt. Uiteraard is er meer onderzoek nodig. Bijvoorbeeld naar de dosering van de hiv-remmers in de gel.

Goed nieuws
De resultaten van dit onderzoek laat zien dat men op de goede weg is. Er waren steeds meer geluiden dat het microbide-onderzoek niets oplevert. Onderzoekers klaagden ook dat het steeds moeilijker werd om geld te vinden voor microbicide-onderzoek. Het hier gepresenteerde onderzoek – de officiële naam is ‘Caprisa 004’ – laat zien dat het wel degelijk zin heeft de komende jaren door te gaan met investeren in microbicides. De meeste heil wordt verwacht van vaginale ringen waar een hiv-remmer aan toegevoegd wordt. Deze zou dan door de dokter eens per maand ingebracht worden. Het probleem van therapietrouw, die gels met zich meebrengen, valt dan grotendeels weg. Microbidicen zouden met name voor vrouwen in regio’s waar veel hiv voorkomt, zoals in Afrika, een effectief middel kunnen zijn om zich te beschermen tegen hiv.