Geschiedenis hiv/aids

Volgens cijfers van de aidsorganisatie van de Verenigde Naties, UNAIDS, is in het afgelopen jaar veel winst geboekt in het voorkomen van nieuwe hiv-infecties, vooral in landen waar veel mensen besmet zijn. Toch is de epidemie nog lang niet op zijn retour en neemt het aantal infecties nog steeds toe. Uit schattingen blijkt dat 33 miljoen mensen het virus hebben, waarvan tweederde woont in zuidelijk Afrika. Er kwamen wereldwijd 2,7 miljoen nieuwe geïnfecteerden bij.

De zoektocht naar middelen om hiv te blokkeren gaat door, maar is nog niet zo succesvol. Uit onderzoek blijkt dat een gel die vaginaal kan worden ingebracht niet werkt. Ook een vaccin tegen hiv is nog niet gevonden.

Op 10 en 11 juni kijken de lidstaten van de Verenigde Naties in New York wat er terecht is gekomen van de afspraken die ze in 2001 hebben gemaakt over het bestrijden van hiv en aids. Eén van de opvallende feiten uit de reportages van 147 landen is dat meer dan de helft nog steeds geen maatregelen heeft getroffen om hiv te voorkomen. Vooral drugsgebruikers, homomannen en prostituees vallen buiten de boot. In bijna alle gevallen is het gebrek aan een aanpak te wijten aan politieke onwil. Er zijn goede methoden om hiv-verspreiding onder deze groepen te voorkomen.

Het aantal hiv-geïnfecteerden in Nederland is fors gestegen. Er zijn nu 11.896 mensen met hiv leven in Nederland, waaronder 1700 nieuwe gevallen. Er zijn 7.400 mensen die niet weten dat ze hiv hebben.

In China worden de Olympische Spelen gehouden. Na een week zijn de 100.000 gratis condooms al op. De organisatie moet snel condooms bijbestellen, want vooral sporters die klaar zijn met hun onderdeel zetten de bloemetjes buiten.

In Groningen valt de uitspraak in het proces tegen drie mannen die ervan beschuldigd worden andere mannen tijdens seksfeesten opzettelijk te hebben besmet. Ze deden dat door het injecteren met bloed dat het virus bevat. De twee hoofdverdachten krijgen negen en vijf jaar cel, de derde verdachte krijgt achttien maanden.

In januari wordt een grootschalig internationaal onderzoek naar een vaginale gel stopgezet. Deze gel zou hiv kunnen tegenhouden, maar uit het onderzoek blijkt zelfs dat er meer infecties voorkomen onder vrouwen die het experimentele middel gebruiken. Onderzoekers noemen het resultaat zeer teleurstellend, maar de zoektocht naar middelen zoals deze, microbicides genaamd, gaat onverminderd voort.

Zuid-Afrika presenteert een gedegen plan om hiv en aids te bestrijden. De regering heeft jarenlang weinig maatregelen genomen, maar belooft nu dat er aantal nieuwe infecties met 50 % omlaag moet, en dat 80% van de hiv-geïnfecteerden zorg en medicijnen zal krijgen.

Een onbekend aantal homoseksuele mannen is tijdens seksfeesten in Groningen gedrogeerd, misbruikt en geïnjecteerd met hiv-besmet bloed. Begin mei zijn vier verdachten gearresteerd.
Men is zeer geschokt door de Groningse zaak, en vind het onbegrijpelijk crimineel gedrag. Het Aids Fonds vindt het van groot belang dat er strafrechtelijke vervolging van de verdachten volgt. Altijd moet de boodschap voorop staan dat seks veilig moet zijn.

Een nieuwe manier van het berekenen van het aantal mensen met hiv in de wereld brengt het aantal geschatte personen met hiv fors terug. In plaats van 39,5 miljoen moet men rekening houden met 33,2 miljoen mensen met hiv/aids.

Sinds 1987 wordt het Nederlandse publiek via massamediale campagnes voorgelicht over veilig vrijen en soa. 20 jaar campagnevoeren heeft ervoor gezorgd dat vrijwel iedereen weet wat soa zijn en hoe je je ertegen kunnen beschermen. Het begon in 1987 met een animatie van een 'bloemetje en een bijtje' waarin uitgelegd werd dat je hiv kunt oplopen van onveilige seks. In 2007 is de boodschap 'Verneuk je nieuwe relatie niet met een oude soa'. Het is een campagne over het weglaten van het condoom als je langer dan drie maanden een relatie hebt. Het advies luidt dat beide partners zich eerst moeten laten testen.

Aids in 2006

Bono van U2 bedenkt het nieuwe Product RED. Allerlei bedrijven kunnen hun producten onder deze naam op de markt brengen. Een deel van de opbrengst gaat naar aidsprojecten in ontwikkelingslanden. Er zijn al Product RED schoenen, horloges, T-shirts, creditcards en i-pods.

De combinatietherapie met hiv-remmers bestaat tien jaar. Er is in die tijd veel verbeterd. In 1996 moesten mensen met hiv dagelijks tientallen medicijnen innemen. Inmiddels is de dosis teruggebracht naar zo’n twee tot zes pillen per dag. Onderzoekers zetten zich voortdurend in om de werking van hiv-remmers te blijven verbeteren.

Volgens cijfers van de aidsorganisatie van de Verenigde Naties, UNAIDS, is de aidsepidemie zich aan het stabiliseren. In totaal zijn er bijna 40 miljoen mensen geïnfecteerd met hiv, waarvan 24,5 miljoen in Afrika ten zuiden van de Sahara. De stabilisatie is te danken aan meer geld voor aidsbestrijding, betere preventie en behandeling van mensen met hiv/aids.

Op een grote aidsconferentie in Toronto, Canada is veel kritiek op het beleid van Zuid-Afrika. Vooral de minister van gezondheid, mevrouw Manto Tshabalala-Msimang kreeg er van langs omdat zij een dieet met bietjes, knoflook een citroenen beter vindt dan medicijnen tegen aids. President Mbeki wordt met klem geadviseerd haar te ontslaan en met een beter beleid te komen. Er zijn in dit land 5,5 miljoen geïnfecteerden.

In december wordt bekend gemaakt dat besnijdenis van mannen een manier kan zijn om overdracht van hiv tegen te gaan. Uit drie onderzoeken in Afrika bleek dat er 60% minder kans op overdracht is. Omdat besnijdenis geen complete bescherming biedt tegen hiv, is het geen vervanging van het condoom. Een condoom beschermt bij geslachtsgemeenschap nog steeds het beste tegen hiv-overdracht. Besnijdenis wordt vooral gepromoot als extra bescherming naast het condoom.

Er zijn 40,3 miljoen mensen met hiv op de wereld, aldus UNAIDS. Men schat dat er in 2010 10 miljoen Chinezen met hiv zullen zijn, als niet snel aan preventie wordt gewerkt.
In Nederland is een toename te zien van hiv, vooral onder homoseksuele mannen.

Het streven om in 2005 3 miljoen mensen een behandeling tegen hiv te geven, wordt bij lange na niet gehaald.

De hiv-geïnfecteerde ex-directeur van PSV, Fons Spooren, wordt vrijgesproken van poging tot zware mishandeling. Het hof achtte bewezen dat Spooren ontucht pleegde met minderjarige jongens, maar achtte poging tot zware mishandeling niet bewezen.

Nkosi Jonhnson krijgt postuum de kindervredesprijs. Deze Zuid-Afrikaanse jongen overleed in 2001 en streed in zijn korte leven voor rechten van kinderen met hiv en aids.

Prinses Mabel van Oranje opent met een handafdruk de actie ‘Stop Aids… hand erop’. Honderden mensen plaatsen hun handafdruk op een metrobuis van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam.

Nelson Mandela maakt bekend dat zijn zoon aan aids is overleden. Mandela greep de dood van zijn zoon aan om de Zuid-Afrikanen nogmaals te wijzen op het belang hiv en aids bespreekbaar te maken. 'Laten we publiciteit aan hiv en aids geven en het niet verbergen, want de enige manier om het een normale ziekte te doen lijken zoals tbc of kanker is altijd door ervoor uit te komen dat er iemand aan is overleden.'

In de Amerikaanse pornoindustrie blijken bij de driewekelijkse test een aantal acteurs besmet te zijn met hiv. De acteurs werkten veelal zonder condooms, maar er gaan stemmen op om condoomgebruik verplicht te stellen. De Britse zanger Andy Bell van de groep Erasure heeft bekendgemaakt dat hij besmet is met hiv. Bell, die eind jaren tachtig en begin jaren negentig een aantal hits scoorde met Erasure, weet al sinds 1998 dat hij geïnfecteerd is.
Het '3 in 5'-initiatief dat in 2003 is bekendgemaakt, ligt onder zware kritiek. Het is de bedoeling dat aan het einde van 2005 3 miljoen mensen met hiv/aids in ontiwkkelinglanden hiv-remmende medicijnen krijgen, maar experts verwachten dat dit niet gaat lukken. Er zijn in deze landen niet genoeg voorzieningen om iedereen aan medicijnen te helpen. Ook is er niet genoeg geld voor.
Dance4Life, een Nederlands project om jongeren bewust te maken van de aidsproblematiek, haalt ruim 2 miljoen euro op voor aidsbestrijdingsprojecten in ontwikkelingslanden, mede dankzij een speciale uitzending van het TV-programma Kopspijkers.

In China, waar het probleem lang is ontkend, begint de overheid een voorlichtingscampagne. De Wereldgezondheidsorganisatie wil meer mensen in ontwikkelingslanden behandelen en streeft er naar dat in 2005 3 miljoen mensen met hiv medicijnen kunnen krijgen: ‘3 in 5’. In Botswana wordt een ‘Miss hiv’ verkiezing gehouden, in de hoop dat mensen met hiv zich niet langer schamen voor hun ziekte. De 31-jarige Kgalalelo Ntsepe wordt gekozen tot mooiste vrouw met hiv. In Nederland is een steeds groter deel van de hiv-geïnfecteerden vrouw.

Er komt een nieuwe hiv-test op de markt, OraQuick, waarmee in 20 minuten kan worden gekeken of iemand het hiv-virus heeft. In Sesamstraat in Zuid-Afrika komt een pop voor die hiv-geïnfecteerd is, en die laat zien dat je gewoon met mensen met hiv kan omgaan.
Een groot aantal bekende Nederlanders vraagt aandacht voor de aidscrisis. Bridget van BNN reist met zes jongeren naar een aidsproject in Tanzania. Linda de Mol en twee Big Brother-huisbewoner bezoeken aidsprojecten in Oeganda.

Oprichting van het Global Fund to fight AIDS, Tuberculosis and Malaria (GFATM) door de Verenigde Naties. Dit fonds bestrijdt aids, tuberculose en malaria, de infectieziekten die in ontwikkelingslanden de meeste slachtoffers maken. Wereldwijd zijn er 40 miljoen mensen met hiv of aids.

De president van Zuid-Afrika gelooft niet dat aids wordt veroorzaakt door het hiv-virus. In zijn land zijn 4,7 miljoen mensen - één op de negen - met het virus besmet.

Onderzoekers in de Verenigde Staten denken dat de chimpansee de bron van het hiv-virus is. Op wereldschaal is hiv doodsoorzaak nummer vijf. Zuid-Afrika probeert de prijzen van geneesmiddelen naar beneden te krijgen. In Rusland stijgt het aantal geïnfecteerden explosief. Wereldwijd zijn 33 miljoen mensen geïnfecteerd.

In Zuid-Afrika wordt Gugu Diamini doodgeslagen door haar buren; ze heeft op tv verteld dat ze hiv heeft. Het zwaartepunt van de epidemie ligt in Afrika ten zuiden van de Sahara. Daar doen 70% van de nieuwe infecties en 80% van de overlijdensgevallen zich voor.

UNAIDS schat het aantal geïnfecteerden op dertig miljoen, er komen elke dag 16.000 nieuwe gevallen bij. Er zijn in vijftien jaar 2,3 miljoen mensen aan aids overleden, waarvan bijna een half miljoen kinderen.

Oprichting van het Joint United Nations Programme on Aids (UNAIDS), een organisatie die over de hele wereld aids gaat bestrijden. Magic Johnson gaat weer basketballen. In de westerse wereld groeit het aantal hiv-geïnfecteerden minder snel.

De aanpak om aids met een combinatie van middelen te bestrijden wordt de standaard.

Het officiële aantal mensen met aids is bijna 1 miljoen, maar waarschijnlijk zijn het er in werkelijkheid vier keer zoveel.
De acteur Tom Hanks ontvangt een Oscar voor zijn rol van homoman met aids die onterecht wordt ontslagen, in de film Philadelphia.
Er wordt ondekt dat als je zwangere vrouwen met hiv een korte kuur met AZT geeft, een middel tegen aids, de kans dat hun baby aids krijgt heel sterk verkleint.
In november overlijdt de 22-jarige Pedro Zamora aan de gevolgen van aids. Pedro was beroemd geworden omdat hij op MTV in de 'Real World' documentaire zat. In dat programma werden enkele jongeren gevolgd die in één huis wonen.

Balletdanser Rudolf Nureyev sterft aan aids. Ook tennisser Arther Ashe overlijdt aan de ziekte.  Op Wereld Aids Dag, 1 december, plaatst het kledingmerk Benetton een 22-meter hoog condoom over een beeld in Parijs.

Een kleine groep patiënten wordt voor het eerst behandeld met een combinatie van geneesmiddelen. De wereldaidsconferentie wordt verplaatst naar Amsterdam, omdat mensen die met hiv zijn besmet niet naar de Verenigde Staten mogen reizen.

Sterbasketballer Magic Johnson maakt bekend dat hij is geïnfecteerd en stopt met basketbal. Hij gaat voorlichting geven over aids en veilig vrijen. Ook Freddie Mercury, de zanger van de band Queen, maakt bekend dat hij aids heeft, en overlijdt een dag later. Aids krijgt een internationaal symbool, het rode lintje. Er zijn acht miljoen mensen geïnfecteerd, waarvan drie miljoen vrouwen.

Ryan White, die niet naar school mocht omdat hij aids had, overlijdt. Hij is negentien. Officieel zijn er ruim 300.000 hiv-geïnfecteerden, in het echt zijn het er waarschijnlijk een miljoen.

Fabrikant Burroughs Welcome verlaagt de prijs van het medicijn AZT met twintig procent. Het blijft met een paar gulden per capsule een kostbaar medicijn, vooral voor mensen in ontwikkelingslanden. En er komt een nieuw middel op de markt: dideoxyinosine.

De ministers van gezondheid van 148 landen vergaderen in Londen over aids. Ze spreken af dat ze hun best zullen doen om de ziekte te voorkomen, bijvoorbeeld door voorlichting te geven. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) roept 1 december uit tot Wereld Aids Dag.

Eind '87 zijn er bij de Wereldgezonheidsorganisatie (WHO) ruim 60.000 gevallen van aids gerapporteerd, afkomstig uit 123 landen.

Het virus heet voortaan het Human Immunodeficiency Virus (hiv). Op de tweede internationale aidsconferentie in Parijs wordt bekend dat er een medicijn beschikbaar is: Zidovudine (AZT). De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) komt met een internationaal plan voor de bestrijding van aids.

Er komt een test die hiv-besmetting aan kan tonen. Acteur Rock Hudson overlijdt aan de gevolgen van aids en de dertienjarige Ryan White mag niet naar school omdat hij is besmet. Duizenden mensen in Oeganda blijken te zijn geïnfecteerd; aids komt voor in 51 landen. In Nederland wordt het Aids Fonds opgericht om een bijdrage te leveren aan de strijd tegen aids.

Dr. Robert Gallo en dr. Luc Montagnier ontdekken het virus dat aids veroorzaakt, het HTLV-111, later hiv genoemd. Gaetan Dugas - de eerste aidspatiënt - overlijdt.

Ook in Europa komt de ziekte voor - alle zieken hebben een link met Afrika of de Verenigde Staten. Bekend wordt dat besmette baby's de ziekte voor hun geboorte van hun moeder krijgen, en dat de ziekte via bloedtransfusie kan worden overgedragen. Aids komt voor in 33 landen, in de VS zijn drieduizend gevallen geconstateerd en heeft de ziekte bijna 1300 doden geëist.

Duidelijk wordt dat een virus de ziekte veroorzaakt. De nieuwe ziekte krijgt de naam GRID - Gay Related Immune Deficiency. Als blijkt dat niet alleen homoseksuele mannen de ziekte kunnen krijgen, verandert de naam in: Acquired Immune Deficiency Syndrome (aids). Uit veertien landen komen berichten over de ziekte.

In de VS neemt het gebruik van een geneesmiddel (pentamidine) voor een zeldzaam soort longontsteking snel toe. Vooral homoseksuele mannen in Los Angeles zijn het slachtoffer. In die groep neemt ook het aantal gevallen van Kaposi's Sarcoma toe, een bepaald soort kanker.